صندوق سرمایه گذاری مشترک چیست

صندوق سرمایه گذاری مشترک

صندوق سرمایه گذاری مشترک یکی از بهترین ابزارهای سرمایه گذاری در سراسر جهان به شمار می آید. این صندوق ها با جمع آوری منابع پولی افراد عادی و شرکت های مختلف تحت یک ساز و کار قانونی و با نظارت دقیق دولتی اقدام به سرمایه گذاری وجوه جمع آوری شده می نمایند.

فرض کنید امروز به یکی از شعب بانکی مراجعه و قصد سپرده گذاری وجوه خودتان (فرض کنید یک میلیارد تومان) را دارید. قدرت چانه زنی شما در کسب بیشترین نرخ سود از بانک چه خواهد بود؟

آیا اگر شما با ده نفر از دوستانتان به شعبه بانک مراجعه کنید که از قضا آن ها هم سرمایه ای مانند شما داشته باشد، آیا قدرت چانه زنی شما در کسب سود افزایش پیدا نخواهد کرد؟ این مسئله حتی در خریدهای روزمره هم اتفاق می افتد، محصولی که با تعداد کمتر می خرید همیشه قیمت بالاتری نسبت به عمده دارد.

حال به فضای بازارهای مالی اعم از بازار بورس، بازار طلا، بازار زعفران و غیره برگردیم و فرض بر این باشد که شما تشخیص داده اید که یکی از این بازارها، می تواند سودآوری خوبی در کوتاه مدت یا بلندمدت داشته باشد، آیا بدون اطلاعات کافی ورود شما به این بازارها، سودآور خواهد بود؟

در بازاری که صدها تحلیلگر ریز به ریز جزئیات اتفاقات را بررسی می کنند و حتی به اخباری که بسیاری از مردم عادی نمی دانند، دسترسی ندارند، کسب سود کار راحتی نخواهد بود و به عنوان یک مشاور سرمایه گذاری به جد و بر مبنای تجربه عرض می کنم که ۹۵% فعالین بازار سرمایه در این بازار سرمایه ی خود را از دست می دهند.

پس با این حال بهترین روش سرمایه گذاری در این بازارها چه خواهد بود؟

راه حل اول: از یکی از آشنایان که در بازار بورس فعالیت می کند بخواهیم با پول ما هم سرمایه گذاری کند.

راه حل دوم: به یکی از صندوق های سرمایه گذاری مشترک تحت نظارت سازمان بورس برای سرمایه گذاری مراجعه کنیم.

مشخصا راه حل دوم ریسک بسیار کمتری دارد و از طرفی فرآیند دریافت وجوه و افزایش و کاهش سرمایه به راحتی صورت می گیرد و تمامی مبادلات توسط سازمان بورس تحت نظر قرار دارد.

با سرمایه گذاری در این صندوق ها شما می توانید ریسک خود را هم مدیریت کنید، چرا که شما می توانید بر مبنای انتظاراتی که از بازار دارید در صندوق سرمایه گذاری طلا سرمایه گذاری کند یا بر روی صندوق سرمایه گذاری مشترک سهام یا برروی صندوق سرمایه گذاری مشترک مختلط (سهام و بانک) و یا صندوق های سرمایه گذاری مشترک با درآمد ثابت که این صندوق ها عموما منابع خود را در بانک ها و اوراق دولتی سپرده می کنند.

در سال ۱۳۹۸۰ از هر ۱۶ خانواده آمریکایی، یک خانواده در صندوق های سرمیه گذاری مشترک سرمایه گذاری کرده است و در سال ۲۰۰۶ این آمار به یک خانواده از سه خانواده رسیده است و امروز در سال ۲۰۱۸ از هر سه شهروند آمریکایی، یک نفر در صندوق های سرمایه گذاری مشترک، سرمایه گذاری کرده است.

تخصصی شدن علوم مالی و نوسانات زیاد بازار در کنار نیاز به تجربه برای کسب سود در بازارهای مالی، منجر به افزایش اقبال سرمایه گذاران به سمرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری مشترک شده است.به ننحوی که امروزه تعداد صندوق های سرمایه گذاری مشترک به بیش از صدها هزار عدد و با منابعی ده ها هزار میلیارد دلاری رسیده است.

در ایران نیز فرهنگ سرمایه گذاری بر روی صندوق های سرمایه گذاری مشترک روز به روز همه گیر تر می شود و فضای مالی کشور از سال ۱۳۸۷ که صندوق های سرمایه گذاری مشترک پای به عرصه ی خدمات مالی نهادند، روز به روز پیشرفت داشته اند و همین مسئله تیم هوش مالی را بر آن داشت تا با ارائه ی این مقاله شما را در پیدا ردن بهترین گزینه ی سرمایه گذاری راهنمایی کنیم.

اگر شما زمان و اطلاعات کافی از سرمایه گذاری در بورس، سرمایه گذاری در طلا، سرمایه گذاری در مسکن، سرمایه گذاری در زعفران ندارید. یکی از بهترین گزینه های سرمایه گذاری، خرید یونیت های (واحدهای) صندوق های سرمایه گذاری مشترک است.

صندوق سرمایه گذاری مشترک چیست؟

 صندوق های سرمایه گذاری مشترک، یکی از ابزارهای سرمایه گذاری جمعی به شمار می آیند که سرمایه گذاران حرفه ای منابع خود را روی هم گذاشته و با ایجاد یک صندوق مشترک، وجوه را در آن سپرده گذاری کرده و تحلیلگران حرفه ای و فعالان حرفه ای بازار با آن منابع اقدام به سرمایه گذاری در بازارهای مالی می پردازند.

هر سرمایه گذار به میزان پولی که در این صندوق سرمایه گذاری کرده است، از سود و زیان این سرمایه گذاری های آن صندوق منتفع می شود. در صورتی که صندوق در معاملات سهام، طلا، زعفران، سپرده های بانکی سود داشته باشد همه ی سرمایه گذاران منتفع می شوند و اگر هم زیان کند همه ی سرمایه گذاران متضرر می شوند.

نکته ی مهم در مورد صندوق سرمایه گذاری مشترک اینجاست که به دلیل اینکه منابع مالی این صندوق ها از جمع آوری پول های چندین سرمایه گذار حاصل می شود، ارقام بالایی برای سرمایه گذاری در اختیار صندوق است و صندوق با سرمایه گذاری در صنایع و شرکت های مختلف و تشکیل یک پورتفوی سرمایه گذاری، ریسک مشتریان (سرمایه گذاران) را کاهش می دهد.

با یان تفاسیر حجم بزرگ صندوق های سرمایه گذاری مشترک، ریسک سرمایه گذار را کاهش می دهد و از طرفی دارایی های مردم در این صندوق توسط حرفه ای ترین تحلیلگران هر شرکت مدیریت می شود و اقدام به سرمایه گذاری در بازار می نمایند.

در کشور ما نیز شرکت های تامین سرمایه، کارگزاری های بورس و شرکت های مشاوره سرمایه گذاری با مجوز از سازمان بورس، شرکت های سبدگردان، بنا بر قانون تنها نهادهایی هستند که مجوز راه اندازی صندوق سرمایه گذاری مشترک را دارند و فعالیت های آن ها کاملا دقیق توسط سازمان بورس رصد می شود و ریسک از دست دادن پول(کلاهبرداری و غیره) نزدیک به صفر است.

نکته ی مهم در خصوص این قابلیت نقدشوندگی صندوق سرمایه گذاری مشترک است و سرمایه گذاران به راحتی هر زمان که بخواهند می توانند پول خود را دریافت کنند.

اما آیا همه ی این صندوق ها برای خرید مناسب هستند و احتمال زیان آن ها هم هست؟ برای پاسخ به این سوال مقاله را تا انتها به دقت بخوانید.

 انواع صندوق های سرمایه گذاری مشترک

 در حال حاضر چندین نوع صندوق سرمایه گذاری مشترک وجود دارد و صندوق ها با توجه به موضوع فعالیت شان به چند دسته تقسیم می شوند.

صندوق سرمایه گذاری مشترک در سهام

همان طور که از نام صندوق سرمایه گذار مترک سهام بر می آید. این صندوق منابع ناشی از سرمایه گذاران را در بازار سهام سرمایه گذاری می کند و از این رو بالا و پایین آمدن بازار سهام، بر کسب سود یا زیان شما تاثیر مستقیم خواهد داشت. در صندوق سرمایه گذاری در سهام حداقل ۷۰% از منابع صندوق، صرف خرید و فروش سهام و مابقی آن نیز در سپرده ها و اوراق خزانه و غیره سرمایه گذاری می شود.

در زمان صدور یا ابطال واحدهای صندوق سرمایه گذاری مشترک در سهام، خالص ارزش دارایی های صندوق (NAV) مبنای خرید و فروش اوراق قرار می گیرد و سرمایه گذاران واحدهای صندوق سرمایه گذاری مشترک سهامی را بر آن مبنا می خرند یا به فروش می سپارند.

این صندوق ها به صورت دوره ای (ماهانه، فصلی و غیره) هیچ سودی پرداخت نمی کند و سود سرمایه گذاران تنها از بالا و پایین رفتن ارزش سهام زیرمجموعه شرکت محاسبه می شود که در این جا به اختصار ان ای وی یا خالص ارزش دارایی های صندوق سرمایه گذاری مشترک سهامی نامیده می شود.

صندوق سرمایه گذاری مشترک سهامی نسبت به سایر صندوق ها اندکی ریسک بیشتری دارد و سرمایه گذار عموما به منطور استفاده از نوسانات بازار سهام صندوق مشترک سهامی، سرمایه گذاری می کند.

صندوق سرمایه گذاری مشترک با درآمد ثابت

این صندوق ها عمده ی وجوه سرمایه گذاران را در بانک ها سپرده می کنند و به دلیل حجم قابل توجه سرمایه، این صندوق های سرمایه گذاری مشترک قدرت چانه زنی مناسبی برای دریافت سودهای بالاتر دارند. بخشی از سرمایه ی این صندوق ها نیز به خرید اوراق خزانه ی دولتی اختصاص می یابد که این اوراق نیز سودی به اندازه یا مقداری بیشتر از بانک به خریداران اوراق می دهد و در پایان ۵ درصد از منابع صندوق سرمایه گذاری مشترک با درآمد ثابت صرف سرمایه گذاری در بازار سهام و خرید و فروش سهم می شود.

با توجه به این توضیحات، سرمایه گذاران در صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت ریسک بسیار کمی را متحمل می شوند و اندکی هم از نوسانات بازار بورس تاثیر می پذیرند. به واقع سرمایه گذاری در این صندوق ها از نظر میزان ریسک، فرق چندانی با سپرده گذاری در بانک ندارد ولی عموما بانک مرکزی، نرخ سود پرداختی بانک را کنترل می کند ولی صندوق های سرمایه گذاری مشترک با توجه به درآمدی که کسب کردند، سود پرداخت می کنند که عموما بالاتر از سپرده بانکی است.

لازم به ذکر است که صندوق سرمایه گذاری مشترک با درآمد ثابت تنها صندوق سرمایه گذاری مشترک است که به سرمایه گذاران به صورت ماهیانه (مانند سپرده بانکی) سود پرداخت می کند.

توصیه می کنیم قبل از خرید صندوق درآمد ثابت به سایت صندوق مربوطه رفته و امیدنامه ی آن را مطالعه نمایید.

علاوه بر صندوق با درآمد ثابت، صندوق دیگری نیز وجوه دارد که تنها در اوراق با درآمد ثابت (سپرده بانکی، اسناد خزانه، اوراق مشارکت و غیره) سرمایه گذاری می کند و هیچ معامله ی سهامی انجام نمی دهد. این صندوق ها به تبع همین موارد ریسک بسیار کمی دارند و صرفا سودی معادل یا مقداری بیشتر از بانک ها به سرمایه گذاران پرداخت می کنند.

صندوق سرمایه گذاری مشترک مختلط

در این صندوق ها حداقل ۴۰ درصد و حداکثر ۶۰ درصد از دارایی های صندوق در بازار سهام به خرید و فروش سهام اختصاص می یابد. از این رو ریسک سرمایه گذاری در صندوق سرمایه گذاری مشترک مختلط کمتر از صندوق سرمایه گذاری سهام و بیشتر از صندوق درآمد ثابت است.

ریسک صندوق سرمایه گذاری مشترک

درجه ریسک صندوق های سرمایه گذاری مشترک

نکته ی مهم: در خرید صندوق های سرمایه گذاری مشترک هیچ محدودیتی وجود ندارد مگر صندوق های خاص مانند صندوق های سرمایه گذاری خطرپذیر که در صفحات ابتدایی امیدنامه صندوق به آن اشاره شده است.

صندوق های سرمایه گذاری کالایی

دسته ی دیگر از صندوق ها، صندوق های کالایی هستند و در حال حاضر در بازار چندین صندوق سرمایه گذاری مشترک کالایی فعالیت می کنند که تمامی آن ها در طلا سرمایه گذاری می کنند.

اگر فکر می کنید قیمت طلا بالا خواهد رفت و دید مثبتی به بازار طلا دارید و از طرفی نمی خواهید ریسک های امنیتی خرید و نگهداری طلا را بپذیرید. خرید صندوق های کالایی طلا که از نمونه های آن می توان به صندوق سرمایه گذاری پشتوانه طلای لوتوس، صندوق سرمایه گذاری پشتوانه طلای مفید و صندوق سکه طلای کیان اشاره کرد.

این صندوق ها تمام منابع خود را به خرید و فروش گواهی سپرده کالایی سکه، اوراق مشتقه مبتنی بر سکه اختصاص می دهند و شما با سرمایه گذاری در این صندوق هایی که بازدهی بهتری داشته اند می توانید از سود معاملات سکه طلا بهره مند شوید.

صندوق سرمایه گذاری جسورانه

اگر قصد سرمایه گذاری در استارت آپ ها و پروژه های نوآورانه را دارید و برای این کار تخصص مناسب در تشخیص سرمایه گذاری در استارت آپ و پروژه های با بازده بالا را در اختیار ندارید، این صندوق ها راه حل مناسبی برای سرمایه گذاری در استارت آپ ها می باشد.

لازم به ذکر است که سرمایه گذاری در این صندوق ها از ریسک بالایی برخوردار است و به دلیل ماهیت سرمایه گذاری های صندوق امکان کسب سود قابل توجه یا زیان قابل توجه مورد انتظار است.

صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت چیست

 در صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت، عمده ی منابع صندوق در دارایی های با ریسک بسیار پایین نظیر سپرده های بانکی، اوراق مشارکت، اسناد خزانه و غیره سپرده گذاری می شود. این صندوق ها مانند سپرده ی بانکی در دوره های مشخص سود پرداخت می کنند و سود آن ها عموما اندکی بالاتر از سود بانکی است.

در حال حاضر که بانک ها با نرخ ۲۰% سپرده گیری می کنند، صندوق های درآمد ثابت با نرخ ۲۱% به سپرده های سرمایه گذاری سود پرداخت می کنند.

صندوق های درآمد ثابت به دو دسته تقسیم می شوند:

  • صندوق سرمایه گذاری تنها در اوراق درآمد ثابت

  • صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت

همانطور که از اسم این صندوق ها بر می آید، صندوق سرمایه گذاری تنها در اوراق درآمد ثابت، کل منابع خود را صرف سرمایه گذاری در دارایی های با درآمد ثابت نظیر سپرده بانکی، اوراق مشارکت، اسناد خزانه و غیره سرمایه گذاری می کند.

صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت که مورد نظر بسیاری از مشاوران سرمایه گذاری است، ۵ تا ۱۰ درصد از منابع خود را در بازار سرمایه به خرید و فروش سهام اختصاص می دهد و مابقی را در سپرده بانکی و اوراق مشارکت و اسناد خزانه و غیره سرمایه گذاری می کند.

برای اطلاع از جزئیات سرمایه گذاری های صندوق به امیدنامه ی صندوق مراجعه کنید یا با ما تماس بگیرید.

 مقایسه صندوق های سرمایه گذاری

برای مقایسه ی صندوق های سرمایه گذاری قبل از هر چیز به سایز صندوق (میزان منابع صندوق) باید توجه داشت ولی مهم ترین موضوع آن است که صندوق مربوطه چه بازدهی در گذشته داشته است و اگر عملکرد صندوق در گذشته خوب نبود، دیگر دلیلی برای سرمایه گذاری در آن صندوق نیست و به سراغ ده ها صندوق دیگر می رویم.

قبل از هر چیز باید با توجه به درجه ی ریسک پذیری تان اقدام به مقایسه کنید و برای مثال اگر ریسک بالایی را می پذیرید صندوق های طلا را با هم و صندوق های سهام را با خودشان مقایسه کنید و در خصوص صندوق مختلط و صندوق درآمد ثابت هم همین طور!

از آنجا که بهترین راه مقایسه ی صندوق ها، مقایسه ی بازدهی آن هاست، برای بررسی سود صندوق سرمایه گذاری مشترک (انواع آن) به سایت مرکز مالی ایران به آدرس www.fipiran.com مراجعه نمایید.

همچنین در خرید صندوق توجه داشته باشید که صندوق مد نظر شما ضامن بازپرداخت و ضامن سودآوری دارد یا خیر!

بهترین صندوق سرمایه گذاری بانک

 در بین صندوق های سرمایه گذاری بانک، توصیه می کنیم صندوق هایی را انتخاب کنید که بانک مربوطه شرایط مالی و بنیادی مناسبی دارد. در حال حاضر بانک های آینده، سرمایه، دی، گردشگری و بانک هایی از این دست شرایط مناسبی ندارند و به همین تبع توصیه می کنیم با وجود این که خرید واحدهای صندوق های سرمایه گذاری مشترک ریسک بسیار کمی دارد، اما به این مورد هم توجه داشته باشید.

نکته ی مهم بعدی توجه به ضامن نقدشوندگی صندوق است و صندوق هایی که ضامن دارند، صندوق های کم ریسک تری می باشند. شما می توانید با بررسی امیدنامه ی صندوق از ضمانت آن با خبر شوید و صندوق ها موظف هستند این مسئله را در امیدنامه منتشر کنند. برای مثال

نکته ی مهم

شما در بخش “ارکان صندوق” در امیدنامه می توانید از ضمانت یا عدم ضمانت نقدشوندگی و پرداخت سود اوراق سرمایه گذاری درآمد ثابت بانک ها مطلع شوید.

رتبه بندی صندوق سرمایه گذاری

 برای رتبه بندی صندوق های سرمایه گذاری باید به عوامل زیر توجه داشته باشید:

بازدهی صندوق

در انتخاب صندوق سرمایه گذاری مشترک حتما بازدهی گذشته ی صندوق را بررسی داشته باشید. صندوق های با بازده بسیار بالا و بازده بسیار پایین گزینه های خوبی برای سرمایه گذاری نیستند و سعی کنید از بین ۳۰ صندوق ابتدایی لیست مقایسه ی صندوق ها، صندوق سرمایه گذاری را انتخاب کنید.

مرکز خدمات مالی ایران با آدرس فیپیران www.fipiran.com/ اطلاعات مناسبی در خصوص بازده صندوق ارائه می کند. به صورت کلی بازدهی شش ماهه ی صندوق می تواند دید مناسبی در خصوص صندوق به سرمایه گذاران ارائه نماید.

ضامن نقدشوندگی صندوق

ضامن نقدشوندگی صندوق، تضمین می کند که در زمان عدم وجود وجه نقد کافی در صندوق برای ابطال واحد سرمایه گذاری خود یا دریافت سودتان وجوه مورد نیاز را تامین کند و به سرمایه گذار پرداخت شود.

ضمانت جبران خسارت/ جبران سود ، ضامن سودآوری صندوق

 این ضمانت که عموما در صندوق های با درآمد ثابت ارائه می شود در زمانی کاربرد دارد که صندوق سرمایه گذاری مشترک پرداخت سودی را تضمین نماید و در صورتی که در سررسید، توان پرداخت سود تعهد شده را نداشته باشد، ضامن جبران سود، وظیفه ی پرداخت سود شما را به عهده دارد. در حال حاضر تقریبا تمامی صندوق های درآمد ثابت به جای تعهد پرداخت سود مشخص، پیش بینی سود پرداختی دارند و این ضمانت را از اوراق خود حذف کرده اند و شما هم حتما قبل از خرید از وجود یا عدم وجود این ضمانت با مشاهده ی امیدنامه ی صندوق، تماس با صندوق یا تماس با ما اطمینان حاصل کنید.

 برای اطمینان از سرمایه گذاری خود هر ماه حتما تغییرات امیدنامه ی صندوق را از سایت آن دنبال کنید.

معایب صندوق های سرمایه گذاری مشترک

یکی از معایب صندوق سرمایه گذاری مشتر، حضور مدیران غیر حرفه ای در آنجاست و این مدیران با انجام اقدامات دور از اخلاق حرفه ای در خرید شرکت های زیان ده و یا عدم توجه به اصول مدیریت سرمایه و مدیریت ریسک اقدام به خرید و فروش با استفاده از منابع صندوق می نمایند. برای کنترل این ریسک با مراجعه به سایت مرکز مالی ایران و بررسی بازدهی صندوق مربوطه می توانید از این تفاق جلوگیری نمایید.

برخی از مدیران که ریسک پذیری مناسبی ندارند اقدام به متنوع سازی بیش از اندازه پورتفو می کنند و از این بازدهی این صندوق ها بسیار کم است و به همین دلیل قبل از خرید واحد صندوق سرمایه گذاری حتما بازدهی گذشته اش را بررسی نمایید.

نحوه محاسبه سود صندوق سرمایه گذاری مشترک

سرمایه گذاران در صندوق سرمایه گذاری مشترک نیز مانند خرید سهام، بازده دریافت می کنند و با توجه به میزان سرمایه ی خود از بازدهی آن صندوق مشترک، سود دریافت می کنند. به صورت کلی بازده سرمایه گذاری در صندوق سرمایه گذاری مشترک به شرح زیر است:

  • سود نقدی

در صندوق سرمایه گذاری مشترک هم مانند سهام، طی سال از محل سودهای دریافتی روی سهامی که خریداری کرده اند یا بهره ای که اوراق خزانه و قرضه گرفته اند به عنوان درصدی از خالص ارزش دارایی صندوق به سرمایه گذاران پرداخت می شود.

  • بازده قیمتی

صندوق ها با منابعی که سرمایه گذاران در اختیارشان می گذارند اقدام به خرید و فروش سهام می کنند و در صورتی که در این فرآیند سود کسب کنند خالص ارزش دارایی ها افزایش و در صورتی که زیان کنند خالص ارزش دارایی صندوق کاهش می یابد. از آنجا که مبنای قیمت صدور هر واحد سرمایه گذاری، خالص ارزش دارایی های صندوق است، شما به عنوان سرمایه گذاری از بالا و پایین رفتن خالص ارزش دارایی صندوق یا NAV سود کسب می کنید.

سود حاصل از سرمایه گذاری شما در صندوق به صورت زیر به دست می آید: (نحوه ی محاسبه ی این سود در تمامی انواع صندوق یکسان است) تغییر در خالص ارزش دارایی صندوق

نحوه ی خرید واحد صندوق سرمایه گذاری مشترک

شما برای خرید واحد صندوق سرمایه گذاری مشترک می توانید با مدیر آن صندوق تماس گرفته و در خصوص نحوه ی خرید صندوق اطلاعات کسب نمایید.

همچنین برخی از صندوق های سرمایه گذاری مشترک در بازار سرمایه قابل معامله هستند و شما با استفاده از پلتفرم آنلاین کارگزاری می توانید این صندوق های موسوم به ETF یا صندوق سرمایه گذاری مشترک قابل معامله را خریداری کنید و در صفحه ی مدیریت فناوری بورس تهران اطلاعات آن را مشاهده کنید. اگر قصد خرید این اوراق را دارید، ترجیحا سعی کنید اوراق مورد نظر بازارگردان داشته باشد.

برای اطلاع از جزئیات هزینه های صندوق بهتر است به امیدنامه صندوق سرمایه گذاری مشترک مراجعه بفرمایید ولی به صورت کلی سهم هزینه های صندوق و کارمزد صدور و ابطال واحدهای سرمایه گذاری رقم قابل توجهی نیست.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.