نوشته‌ها

چگونه نرخ دلار سال ۱۳۹۷ را پیش بینی کنیم؟ – آموزش هوش مالی و سرمایه گذاری

پیش‌بینی نرخ دلار برای سال ۱۳۹۷

چگونه نرخ دلار را پیش بینی کنیم؟

یکی از ویژگی‌های مهم انسان‌های با هوش مالی بالا، قابلیت پیش‌بینی و تخمین اتفاقات پیش رو هست. به همین ترتیب هر یک از فعالان اقتصادی باید توانایی پیش‌بینی اتفاقات و اخبار تأثیرگذار بر روی کار خود را داشته باشند. مطمئناً زمانی که شما انتظار هر اتفاقی ممکنی را داشته باشید می‌توانید برنامه‌ریزی مؤثرتری داشته باشید و اصطلاحاً با تقویت هوش مالی خود، مؤثرتر برخورد داشته باشید.

چندین سال پیش به‌منظور طراحی مدل کسب‌وکار و ارائه‌ی طرح تجاری یکی از شرکت‌های بزرگ سازنده‌ی مبل جلساتی را با مدیران آن مجموعه داشتم. به‌عنوان یک تحلیلگر، همواره اطلاعات بسیاری را مورد تجزیه تحلیل قرار می‌دهیم و برای هر احتمال قابل توجهی سناریو طراحی می‌کنیم.

دریکی از جلسات، به بررسی طرح خروج از کسب‌وکار پرداختم و به‌منظور سنجش مدیریت از مدیرعامل در خصوص تعطیلی کسب‌وکار سؤالاتی پرسیدم، سؤالاتی که با واکنش منفی، مدیریت شرکت روبه‌رو شد و بعد از اقناع لزوم پرسش‌ها، حاضر به پاسخگویی به آن‌ها شدند.

بی‌شک هر یک از ما نیز در مواجهه با احتمال شکست سرمایه‌گذاری یا کسب‌وکار خود، واکنشی سخت با آن خواهیم داشت و سعی بر دفاع از آن داریم ولی انسان هوشمند مالی حتی برای این مسئله نیز برنامه‌ریزی داشته و خواهد داشت. چراکه نیک می‌دانیم در کشوری با اقتصادی ناآرام نمی‌توان بدون برنامه پیش رفت.

با توجه به فضای اقتصادی کشورمان، یکی از تأثیرگذارترین آیتم‌های قابل پیش‌بینی تعیین نرخ دلار برای سال آتی یا ماه‌های آتی استفاده از شکاف تورمی هست.

البته مطمئناً تخمین ارزش دلار برای سال آتی از یک روش کاری کاملاً صحیح نخواهد بود ولی استفاده از روشی که در طول ریاست دولت یازدهم، حساب خود را پس داده است، می‌تواند مؤثر باشد و چه‌بسا بسیاری از برگزارکنندگان سمینارهای مالی بر همین مبنا نرخ‌ها را پیش‌بینی می‌کنند.

ابتدا مقایسه‌ای بین بازدهی خریداران دلار و سرمایه‌گذاران در بانک، فعالان بازار سرمایه و خریداران طلا داشته باشیم و فرض ما بر این باشد که قیمت‌ها تا پایان سال در همین محدوده باشند. با این تفاسیر بازارهای مذکور بازدهی به ترتیب زیر داشته‌اند:

مقایسه ی بازارها در سال ۱۳۹۷

سرمایه‌گذاری بازدهی سال ۱۳۹۶
بانک ۲۰%
دلار ۲۱٫۴%
یورو ۴۰٫۶%
مسکن ۱۶٫۵%
بورس ۲۵٫۱%
سکه‌ی طلا ۲۳%

آیا کسانی که توصیه به خرید دلار برای سال ۱۳۹۶ داده‌اند، برنده‌ی تورنمنت سرمایه‌گذاری سال ۱۳۹۶ بوده‌اند؟ مطمئناً با توجه به ریسک نگهداری دلار فیزیکی، سرمایه‌گذاری در این بخش حتی از سپرده‌گذاری در بانک نیز توجیه پایین‌تری داشته است.

البته لازم به ذکر است که در سال ۱۳۹۶ با خرید اوراق خزانه‌ی بانکی موسوم به سخاب، با کمترین ریسک می‌شد بازدهی سالانه نزدیک به ۴۰ درصدی را نیز کسب کرد. بررسی اتفاقات بازارهای سرمایه‌گذاری برای انسان‌های باهوش مالی بالا، همچون شما باید اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

یکی از بهترین راه‌ها برای تخمین نرخ دلار، استفاده از مانیفست ارزی بانک مرکزی است. این مانیفست که در عمل سیاست‌های ارزی بانک مرکزی را برای سال‌های پیش رو نشان می‌داد، حاکی نکاتی ارزشمند است که توصیه می‌کنم اگر نخوانده‌اید، حتماً مطالعه کنید چراکه در این سیاست‌نامه که اتفاقاً موردی کم‌سابقه در فضای اقتصاد ما هست، نکات جالبی نهفته است.

یکی از راه‌های تخمین نرخ ارز و مدیریت منابع در هوش مالی استفاده از شکاف نرخ تورم داخلی و خارجی هست. به فرمول زیر توجه داشته باشید:

هوش مالی

محاسبه قیمت دلار با توجه به شکاف تورم

این فرمول از یکی از قواعد شناخته‌شده‌ی اقتصاد نشات می‌گیرد. به‌این‌ترتیب که نرخ ارز در یک کشور لازم است که به‌صورت مستمر متناسب با مابه­التفاوت نرخ‌های تورم داخل و خارج تعدیل بشود.

سال ۱۳۹۶ میانگین نرخ تورم ایران بنا بر آخرین پیش‌بینی‌ها برابر با ۱۲٫۲% و نرخ تورم ایالات‌متحده نیز در همین دوره در سال ۲۰۱۷-۲۰۱۸ برابر با ۲٫۱% با این تفاسیر انتظار داشتیم که نرخ دلار در سال ۱۳۹۶ به محدوده‌ی ۴۴۸۰ تومان برسد و این اتفاق هم افتاد.

با وب‌سایت هوش مالی همراه باشید:

میانگین نرخ دلار در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴،۰۳۷ تومان

نرخ تورم آمریکا در سال ۱۳۹۶: برابر با ۲%

نرخ تورم پیش‌بینی ایران در سال ۱۳۹۶: ۱۱٫۲%

حال اعداد بالا را در فرمول می‌گذاریم و به نتیجه‌ی زیر می‌رسیم:

هوش مالی و قیمت دلار

محاسبه قیمت دلار با توجه به شکاف تورم

با این تفاسیر انتظار داشتیم که نرخ دلار سال ۱۳۹۶ به چه عددی برسد؟ کافی است معادله‌ی بالا را حل کنید و به عدد ۴۴۸۰ تومان برسید.

شاید به‌عنوان فردی باهوش مالی بالا این سؤال براتون پیش بیاد که الآن قیمت دلار در محدوده‌ی ۴۵۰۰ تومان هست ولی قیمت تا ۴۷۰۰ تومآن‌هم افزایش داشت. پس آیا این محاسبات اشتباه هست؟

مطمئناً خیر؛ به چند دلیل:

۱-     این روش تنها روش محاسبه‌ی ارزش دلار نیست ولی یکی از بهترین روش‌هاست که در مانیفست بانک مرکزی هم به آن اشاره‌ شده است. پس قابلیت اتکای بالایی دارد؛ که دیدید درصد خطای این روش کمتر از ۵% است که رقم بسیار پایینی هست.

۲-     ما در این محاسبات قیمت دلار را ۴۴۸۰ تومان در نظر گرفتیم، آن‌هم نه حالا که عالم و آدم از دلار ۴۵۰۰ تومانی خبردارند، بلکه زمانی که قیمت دلار ۳۷۰۰ تومان بود نرخ دلار برای سال ۱۳۹۶ را ۴۴۸۰ تومان قراردادیم. پس انتظار می­رود که در عقد هر قرارداد صادرات و واردات به این مهم توجه کرده باشیم و از این به بعد نیازی به حضور در کلاس‌های پیش‌بینی نرخ دلار برای سال آتی نخواهیم داشت.

۳-     پاسخ سؤال خود را به‌روشنی با مشاهده‌ی جدول زیر خواهید گرفت:

در این جدول آرشیو نرخ دلار در سه سال اخیر آورده شده است.

میانگین نرخ دلار ریال بازده ماهانه
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۳ ۳۲۳۹۵  
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۳ ۳۲,۴۸۱ ۰/۳%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۳ ۳۳,۹۲۸ ۴/۵%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۳ ۳۵,۰۵۲ ۳/۳%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۳ ۳۴,۳۷۵ -۱/۹%
نرخ شاخص در اسفند ۱۳۹۳ ۳۳,۷۵۳ -۱/۸%
نرخ شاخص در فروردین ۱۳۹۴ ۳۳,۱۱۲ -۱/۹%
نرخ شاخص در اردیبهشت ۱۳۹۴ ۳۳,۰۹۷ ۰/۰%
نرخ شاخص در خرداد ۱۳۹۴ ۳۳,۰۱۲ -۰/۳%
نرخ شاخص در تیر ۱۳۹۴ ۳۲,۷۴۲ -۰/۸%
نرخ شاخص در مرداد ۱۳۹۴ ۳۳,۲۱۴ ۱/۴%
نرخ شاخص در شهریور ۱۳۹۴ ۳۳,۸۰۷ ۱/۸%
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۴ ۳۳,۹۹۴ ۰/۶%
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۴ ۳۴,۶۲۷ ۱/۹%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۴ ۳۶,۳۸۹ ۵/۱%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۴ ۳۶,۷۰۲ ۰/۹%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۴ ۳۵,۸۱۹ -۲/۴%
نرخ شاخص در اسفند ۱۳۹۴ ۳۴,۵۵۵ -۳/۵%
نرخ شاخص در فروردین ۱۳۹۵ ۳۴,۷۸۰ ۰/۷%
نرخ شاخص در اردیبهشت ۱۳۹۵ ۳۴,۵۴۳ -۰/۷%
نرخ شاخص در خرداد ۱۳۹۵ ۳۴,۶۵۱ ۰/۳%
نرخ شاخص در تیر ۱۳۹۵ ۳۴,۹۸۳ ۱/۰%
نرخ شاخص در مرداد ۱۳۹۵ ۳۵,۳۲۵ ۱/۰%
نرخ شاخص در شهریور ۱۳۹۵ ۳۵,۵۳۶ ۰/۶%
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۵ ۳۵,۸۲۶ ۰/۸%
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۵ ۳۶,۳۸۰ ۱/۵%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۵ ۳۸,۶۶۳ ۶/۳%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۵ ۴۰,۱۷۳ ۳/۹%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۵ ۳۸,۳۲۰ -۴/۶%
نرخ شاخص در اسفند ۱۳۹۵ ۳۷,۶۹۶ -۱/۶%
نرخ شاخص در فروردین ۱۳۹۶ ۳۷,۵۷۱ -۰/۳%
نرخ شاخص در اردیبهشت ۱۳۹۶ ۳۷,۵۹۲ ۰/۱%
نرخ شاخص در خرداد ۱۳۹۶ ۳۷,۳۷۷ -۰/۶%
نرخ شاخص در تیر ۱۳۹۶ ۳۷,۷۷۲ ۱/۱%
نرخ شاخص در مرداد ۱۳۹۶ ۳۸,۱۱۶ ۰/۹%
نرخ شاخص در شهریور ۱۳۹۶ ۳۸,۸۴۰ ۲%
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۶ ۳۹,۷۰۰ ۲%
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۶ ۴۰,۷۱۵ ۳%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۶ ۴۱,۷۱۷ ۲%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۶ ۴۳,۳۵۰ ۴%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۶ ۴۵,۶۱۱ ۵%

به تکرار تاریخ در آرشیو بالا توجه ویژه داشته باشید. (افزایش در مرداد و شهریور و آذر و دی‌ماه) کاهش در بهمن و اسفند. پس حالا که نرخ دلار ۴۵۰۰ تومان است انتظار داریم تا پایان سال قیمت دلار تا محدوده‌ی ۴۳۰۰ تومان کاهش داشته باشد. (ریسک این جمله در کشوری که اقتصاد زیاد باثباتی ندارد خیلی بالاست ولی آرشیو قیمت‌ها و مانیفست این ریسک را تا حد زیادی پوشش می‌دهد.)

با این تفاسیر انتظار ما از کف نرخ دلار برای سال آتی قیمتی در محدوده‌ی ۵۰۰۰ تومان است. منظور از کف قیمت دلار، حداقل قیمت این ارز است، قیمتی که باید در مناسبات تجاری خودمان به آن توجه داشته باشیم.

با این تفاسیر خرید دلار از منظر هوش مالی توجیه‌پذیر است؟

اگر مقاله‌ی پیش‌بینی سال ۲۰۱۸ بر مبنای نظر کارشناسان دویچه بانک را نخوانده‌اید، توصیه اکید به مطالعه‌اش دارم. در آنجا با دلایل متقن خرید یورو نسبت به دلار توجیه بالاتری دارد.

در پایان فراموش نکنید که صحبت از پیش‌بینی در اقتصاد بدون درصد احتمال وقوع، چندان هوشمندانه نیست، لکن ریسک عدم وقوع هر یک از اتفاقات را نیز باید در نظر داشت و هدف از این مقاله نیز آن است که شما به‌عنوان یک انسان باهوش مالی بالا در پیش‌بینی‌های خود سناریوهای مختلف را نیز لحاظ کنید.

با این تفاسیر انتظار داریم که میانگین نرخ دلار در سال ۱۳۹۷ در کف ۵۰۰۰ تومان و دلار مبادله‌ای نیز بنا بر پیش‌بینی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در زمستان سال ۱۳۹۷ در محدوده ۴۳۰۰ تا ۴۴۵۰ تومان قرار بگیرد.

به نظر شما نرخ دلار در سال ۱۳۹۷ تا چه قیمتی افزایش خواهد یافت؟ تک نرخی خواهد شد؟