آربیتراژ چیست

آربیتراژ چیست

به دست آوردن سود، ناشی از اختلاف قیمت در دو بازار مختلف را آربیتراژ می‌نامند. این اختلاف می‌تواند ناشی از تفاوت زمانی باشد، یعنی قیمت‌ها در بازار نقد و بازار آتی باهم تفاوت داشته باشد. برای مثال شما یک کالا را در بازار بخرید و همان کالا را برای تحویل در آینده به فروش برسانید. یا اینکه ناشی از مکان باشد، به‌این‌ترتیب که قیمت‌های یک نوع کالا در دو بازار مختلف باهم تفاوت داشته باشند.

در بازارهای مختلف، به دلیل یکپارچه شدن بازارهای سراسر دنیا، آربیتراژ نسبت به سال‌های قبل تا حدی کنترل‌ شده است ولی همواره فرصت‌های آربیتراژی در بازارها در دسترس هستند.

حال برای تشریح موضوع، به بحث بیشتری در این خصوص می‌پردازیم.

آربیتراژ به زبان ساده

آربیتراژ به زبان ساده یعنی شما کالایی را از جایی به قیمت ارزان‌تر بخرید و در جای دیگر همان کالا را با همان کیفیت بفروشید. یا این‌که کالایی را در بازار خریداری کنید و آن را در بازار برای تحویل در آینده به فروش برسانید. مثلاً طلا را در بازار تهران خریداری کنید و تعهد بدهید که آن طلا را در روز یا ماه‌های آتی به قیمت مشخص به فروش برسانید. مثلاً ۳۰ گرم طلا را از قرار هر گرم ۱۳۰ هزار تومان در بازار تهران خریداری کنید و به فرد یا افرادی تعهد بدهید که ۳۰ گرم طلا را از قرار ۱۴۰ هزار تومان در هر گرم برای یک روز یا حتی چند ماه آینده تحویل دهید. این اتفاق در داخل ایران عمدتاً در بازار آتی سکه می‌افتد.

در اینجا یک دارایی که قیمتش در آینده مشخص است، امروز باقیمتی متفاوت از قیمت آینده معامله می‌شود.

مثال آربیتراژ

فرض کنید که شما یک تاجر هستید و برای مسافرت به ترکیه مسافرت کرده‌اید. در ترکیه قیمت هر کیلو مس ۲۴۲ لیره است و قیمت هر لیره نیز ۱۳۰۰ تومان است. پس قیمت هر کیلوگرم مس برابر است با:

۱۳۰۰*۲۴۲=۳۱۶,۰۰۰

با این تفاسیر قیمت هر کیلوگرم مس در ترکیه به ریال برابر با ۳۱۴،۶۰۰ تومان است. ولی آخرین بار که در ایران بوده‌اید، قیمت هر کیلوگرم مس در بازار ایران ۳۶۰،۰۰۰ تومان بوده است. برای اینکه مطمئن شوید با بازار تهران تماس می‌گیرید و قیمت مس را می‌پرسید و مطمئن می‌شوید قیمت هنوز ۳۶۰ هزار تومان است.

با این تفاسیر پس اگر شما از ترکیه مس را بخرید و در بازار تهران به فروش برسانید، سود خوبی عاید شما خواهد شد. پس برای محاسبه‌ی سود خالص این معامله، هزینه‌ی حقوق گمرکی و هزینه‌ی حمل‌ونقل و بیمه و غیره را نیز محاسبه می‌کنید. فرض می‌شود که این هزینه‌ها نیز نهایتاً به ازای هر کیلو ۲،۰۰۰ تومان باشد.

با این تفاسیر درصورتی‌که شما مس را از ترکیه خریداری کنید و در بازار تهران به فروش برسانید، به ازای هر کیلوگرم سود خالصی به رقم زیر عاید شما خواهد شد:

۳۶۰,۰۰۰-۳۱۴,۶۰۰-۲,۰۰۰=۴۳,۴۰۰

آربیتراژ چیست

آربیتراژ چیست

با این تفاسیر شما از فروش هر کیلوگرم مس در بازار تهران رقمی معادل ۴۳،۴۰۰ تومان سود کسب خواهید کرد. به این معامله‌ی شما اصطلاحاً یک معامله‌ی آربیتراژی گفته می‌شود که از تفاوت مکان (جغرافیا) پدید آمده بود. این‌یک مثال و تعریف از آربیتراژ به زبان ساده بود و در واقعیت این مسئله تفاوت‌هایی خواهد داشت.

در عمل وقتی یک دارایی در بازارهای مختلف به قیمت‌های متفاوتی معامله بشود، اصطلاحاً فرصت آربیتراژی وجود دارد؛ اما یک‌چیز را نباید فراموش کرد، در آربیتراژ ریسک معامله بسیار پایین است و در عمل نباید ریسکی بابت انتقال کالا و هزینه‌های پیش‌بینی‌نشده و غیره متحمل شویم، ازاین‌رو آربیتراژها عمدتاً الکترونیکی انجام می‌شوند.

به‌صورت کلی انتظار داریم که آربیتراژ تا جایی انجام شود که قیمت‌ها به تعادل برسد و دیگر جذابیتی برای آربیتراژ وجود نداشته باشد. در مثال بالا آربیتراژ تا جایی ادامه خواهد یافت که عرضه‌ی مس در ایران افزایش‌یافته و قیمت مس در بازار تهران افت پیدا کند و یا خرید از بازار ترکیه آن‌قدر افزایش پیدا کند که موجب رشد قیمت‌های مس بشود. در این حالت بازار مس به سمت تعادل خواهد رفت و فرصت آربیتراژی ناپدید می‌شود.

در بخش‌های بعد، به‌تفصیل در خصوص آربیتراژ مثال‌های بیشتر و کاربردی‌تری مطرح خواهیم کرد.

آربیتراژ در بازار آتی سکه

اگر با بازار آتی سکه آشنایی ندارید توصیه می‌کنم حتماً این مقاله را مطالعه بفرمایید.

حال به آربیتراژ در بازار آتی سکه و مثال واقعی در این خصوص می‌پردازیم:

در ایران هم آربیتراژ در بازار آتی سکه وجود دارد و البته این آربیتراژ به‌صورت زمانی است؛ یعنی شما سکه را در بازار خریداری می‌کنید و در بازار آتی سکه، سکه را برای ماه یا ماه‌های آینده به فروش می‌رسانید.

آربیتراژ

برای مثال فرض کنید که قیمت سکه در بازار ۱٫۳ میلیون تومان است و در بازار آتی سررسید سه ماه بعد، قیمت فروش سکه ۱٫۶ میلیون تومان معامله می‌شود. پس این فرصت خوبی است که شما سکه را در بازار خریداری کنید و در بازار آتی سکه، موقعیت فروش بگیرید. در این صورت شما در این معامله به ازای هر سکه ۳۰۰ هزار تومان سود کسب خواهید کرد.

حال به یک موقعیت واقعی در بازار آتی سکه در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۹۶ بپردازیم:

در حال حاضر (۳۰ بهمن ۱۳۹۶) قیمت هر سکه‌ی پیش‌فروش تحویل شهریورماه ۱،۴۰۰،۰۰۰ تومان هست که ۱،۰۰۰،۰۰۰ تومان از آن را به‌صورت نقدی و مابقی در زمان سررسید باید پرداخت شود.

در بازار آتی سکه نیز قیمت هر سکه بهار آزادی تحویل شهریورماه برابر با ۱،۶۰۰،۰۰۰ تومان هست. پس شما می‌توانید با پیش‌خرید سکه از بانک و گرفتن موقعیت فروش در بازار آتی سکه سررسید شهریور، بدون هیچ ریسک قابل توجهی به ازای هر سکه ۲۰۰،۰۰۰ تومان سود کسب کنید. با این توصیف که شما به می‌توانید در بازار آتی سکه با ۲،۲۰۰،۰۰۰ تومان تعداد ۱۰ سکه خریداری کنید. محاسبات به شرح زیر است:

پیش‌خرید ۱۰ سکه در بانک به ازای هر سکه ۱ میلیون تومان = ۱۰ میلیون تومان

گرفتن پوزیشن فروش در بازار آتی سکه (یک قرارداد ده سکه‌ای) که نیاز به مبلغ ۲،۲۰۰،۰۰۰ تومان هست.

تا اینجا ۱۰ میلیون تومان برای خرید سکه و ۲٫۲ میلیون تومان برای فروش سکه، سرمایه‌ی خود را درگیر کرده‌ایم:

۱۰,۰۰۰,۰۰۰+۲,۲۰۰,۰۰۰=۱۲,۲۰۰,۰۰۰

جمعاً ۱۲٫۲ میلیون تومان برای این معامله سرمایه‌گذاری می‌کنیم و به ازای هر سکه ۲۰۰،۰۰۰ تومان سود عاید ما خواهد شد. با این تفاسیر سود ما از این معامله برابر است با:

۱۰*۲۰۰,۰۰۰=۲,۰۰۰,۰۰۰

کل سود ما از معامله برابر با ۲ میلیون تومان هست و بازدهی ما در این شش ماه نیز برابر با:

بازدهی آربیتراژ

با این تفاسیر بازدهی ما در دوره‌ی شش‌ماهه برابر با ۱۶٫۴% است که بسیار بالاتر از سود بانکی سالانه ۲۰% هست.

ریسک ما در این معامله بسیار پایین است و صرفاً از تفاوت قیمت معامله در سررسید ناشی می‌شود.

هوش مالی هنر شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری است!

آربیتراژ کالا

همان‌طور که در بخش تعریف آربیتراژ در خصوص معامله‌ی مس در بازار ترکیه و ایران مثالی زده شد در بازارهای کالایی هم شاهد آربیتراژ کالا هستیم و صدالبته معاملات عمدتاً الکترونیکی هست و عمدتاً به تحویل و خرید کالا هم منجر نمی‌شود. با یک مثال واقعی از آربیتراژ مس به این بخش می‌پردازیم.

قیمت مس در حال حاضر (دوشنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۶) در بورس LME لندن به ازای هر تن ۷۰۸۸ دلار هست. در بورس کالای چین نیز قیمت هر تن مس در حال حاضر برابر با ۸،۲۵۷ دلار هست. با این تفاسیر اگر می‌توانیم مس را در بازار لندن بخریم و در بازار پکن به فروش برسانیم. برای این کار باید به هزینه پرمیوم و غیره (شامل حمل‌ونقل و بیمه و …) توجه داشته باشیم.

آربیتراژ تنها زمانی اتفاق می‌افتد که برای این معامله جذابیت قیمتی وجود داشته باشد. در حال حاضر عمدتاً آربیتراژها کاملاً الکترونیکی هست. تاجران یا معامله گران در بازار لندن می‌خرند و در بازار پکن معامله‌ی فروش می‌بندند و این کار آن‌قدر انجام می‌شود تا بازار به تعادل برسد. صدالبته این قراردادها کمتر به تحویل منجر می‌شود و محاسبات آربیتراژ روی کاغذ خواهد بود.

با این تفاسیر آربیتراژ در بازارهای کالایی نیز رونق قابل توجهی دارد و صدالبته فرصت برای سرمایه‌گذاران همیشه فراهم می‌شود.

آربیتراژ در فارکس

آربیتراژ در فارکس نیز همانند مثال‌های بالا اتفاق می‌افتد. در این بازار عمدتا اوراق قرضه‌ی آمریکایی و اروپایی مورد توجه آربیتراژگران قرار می‌گیرد و آن‌ها از پویایی بالای بازار ایالات متحده و نوسانات و پویایی کم برخی از بازارهای اروپایی نظیر ایتالیا و غیره استفاده کرده و اقدام به آربیتراژ اوراق قرضه‌ی اروپایی و آمریکایی می‌‌نمایند.

آربیتراژ ارز

آربیتراژ در فارکس

مثال از آربیتراژ در فارکس را می‌توان به فروش اوراق قرضه‌ی آمریکا و خرید اوراق قرضه­ ی اسپانیا.

در بازار سهام بین الملل نیز فرصت آربیتراژ فراهم است و از اختلاف قیمت ارز کشور مادر و بورس کشور مورد نظر برای معامله استفاده می شود.

نکته ی مهم: نماد برخی از شرکت های بین المللی در دو یا سه بورس کشورهای دیگر نیز معامله می شوند. در بازار ایران نیز مذاکراتی برای انجام معاملات سهام هلدینگ غدیر در بورس لندن انجام شده است.

با این تفاسیر کشور مادر در مثال بالا کشور ایران است و مقرر می شود که نماد وغدیر در بازار لندن بر مبنای ارز پوند معامله شود. با این تفاسیر نرخ پوند در ایران برای معاملات بسیار با اهمیت است، چرا که انتظار داریم قیمت سهام “وغدیر” در ایران و بریتانیا یکسان باشد.

برای مثال اگر قیمت سهام “وغدیر” در ایران بالاتر از بریتانیا باشد، شما می‌توانید در بورس ایران وغدیر را بفروشید و در بورس لندن “وغدیر” را بخرید. پس از این‌که این دو بازار به تعادل رسیدند، می‌توانید مجددا نماد “وغدیر” را در لندن بفروشید و در ایران بخرید.

در این معامله شما سود مناسبی به وسیله ی تکنیک آربیتراژ کسب می کنید.

آربیتراژ ارزی

آربیتراژ ارزی نیز در بازار فارکس و حتی در صرافی­های محلی همواره در جریان است. مدتی پیش شخصا قصد سفر به قبرس را داشتم. نرخ دلار در ایران ۳،۹۰۰ تومان بود و نرخ لیر در ایران نیز ۱۳۰۰ تومان بود. با این تفاسیر نرخ تبدیل لیر به دلار ۳ بود. یعنی هر ۳ لیر برابر با ۱ دلار بود.

آربیتراژ ارزی

حال وقت این بود که قیمت دلار به لیر را در قبرس به دست بیاورم. بررسی من از صرافی­های نیکوزیا از نرخ تبدیل لیر به دلار ۳٫۲ حکایت داشت. یعنی هر ۳٫۲ لیر برابر با ۱ دلار بود. حال با خرید دلار در ایران و فروش آن در قبرس می­توانستم سود نسبتا خوبی داشته باشم!

پی نوشت: البته بعد از این سفر شاهد رشد قابل توجه دلار به محدوده ی ۴،۸۰۰ تومان بودیم که موجب رشد بیشتر سود حاصل از این معامله شد. همچنین برای سادگی در محاسبات نرخ های بالا را حدودی در نظر گرفتم تا اعداد رند باشند.

شما در بازار ایران نیز می­توانید آربیتراژ کنید، چگونه؟ کافی­است مطلب زیر را بخوانید.

آربیتراژ در ایران

آربیتراژ در ایران نیز همان‌طور که در بخش‌های قبل گفته شد، وجود دارد و ازقضا از رونق مناسبی هم برخوردار است، از سویی به دلیل بی‌توجهی مردم به این فرصت‌های ناب سرمایه‌گذاری، انسان‌هایی نظیر شما خواننده‌ی محترم که هم‌اکنون با این تکنیک آشنا هستید، به‌خوبی می‌توانید از این فرصت‌ها بهره‌ی کافی را ببرید.

علاوه بر بازار آتی سکه همان‌طور که در مثال بالا گفته شد، می‌توان از آربیتراژ در بازار ارز نیز بهره برد. شما می‌توانید با ایجاد ارتباط با صرافان در سلیمانیه عراق، هرات افغانستان و دوبی در امارات و صرافی‌های تهران اقدام به آربیتراژ دلار و ریال در ایران نمایید.

برای مثال همین حالا که در حال نگارش این مقاله هستم (ساعت ۱۶ عصر دوشنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۶) قیمت‌ها به شرح زیر است:

 دلار در بازار تهران ۴۷۰۰ تومان

دلار در هرات افغانستان ۴۶۵۰ تومان

دلار در سلیمانیه عراق ۴۶۹۵ تومان

آیا در حال حاضر فرصت آربیتراژ در بازار ایران برقرار است؟

با توجه به شرایط فعلی، تفاوت قیمت بین صرافی‌های مختلف آن­چنان زیاد نیست. اگر اندکی تفاوت قیمت‌ها بیشتر بود، فرصت آربیتراژی مناسبی در بازار فراهم بود، همان‌طور که در روزهای تنش ارزی در تاریخ ۱ بهمن تا ۲۰ بهمن ۱۳۹۶ وجود داشت و امکان آربیتراژ به‌راحتی فراهم بود.

همان‌طور که گفته شد، آربیتراژ در ایران نیز همانند سایر نقاط جهان امکان‌پذیر است. در بورس نیز امکان آربیتراژ فراهم است و شما می‌توانید با خریدوفروش سهام در بازار نقدی و بازار آتی، از فرصت آربیتراژ در بورس نیز بهره‌مند شوید.

آربیتراژ در بورس

اگر با خریدوفروش سهام در بورس آشنایی ندارید، توصیه می‌کنم همین حالا در دوره‌ی رایگان آموزش سرمایه‌گذاری در بورس از فرم سمت راست صفحه ثبت نام کنید.

مقاله‌ی بورس چیست نیز می‌تواند در افزایش دانش شما از بورس مثمر ثمر باشد. حال به بررسی فرصت آربیتراژ در بورس می‌پردازیم.

فرض کنید نماد ایران خودرو در حال حاضر به قیمت ۳۰۰ تومان به ازای هر سهم معامله می شود و در بازار آتی یا اختیار معامله سهام نیز قیمت هر سهم شرکت در سررسید ۳۸۰ تومان باشد. شما در این بازار نیز می توانید از فرصت آربیتراژ در بورس استفاده نمایید.

فرض را بر این می گذاریم که قیمت بازار آتی بالاتر از قیمت بازار نقدی باشد:

شما در این حالت می توانید سهم را در بازار نقدی بخرید و همزمان در بازار آتی با قیمت بالاتر از قیمت نقدی بفروشید. حال با همان مثال نماد ایران­خودرو، به بررسی این فرصت می پردازیم:

خرید ۱۰،۰۰۰ عدد سهام ایران خودرو به قیمت هر سهم ۳۰۰ تومان در بازار نقد و فروش یک قرارداد ۱۰،۰۰۰ سهمی ایران خودرو در بازار آتی به قیمت ۳۸۰ تومان.

در این حالت سود ناخالص ما در معامله برابر است با:

(۱۰,۰۰۰*۳۸۰)-(۱۰,۰۰۰*۳۰۰)=۸۰۰,۰۰۰

سود ناخالص ما در این معامله آربیتراژ ۸۰۰ هزار تومان می باشد. البته مالیات و کارمزد معاملات نیز باید از این معامله کسر شود که در بخش اختیار معاملات به بررسی آن پرداخته ایم.

توصیه می کنم حتما مقاله ی اوراق اختیار فروش تبعی را مطالعه کنید و بدون سپرده گذاری در بانک، با ریسکی کمتر سودی بیشتر از بانک دریافت کنید.

هوش مالی آموختنی است، ذاتی نیست!

نکته ی مهم

با توجه به این که بازارهای مالی همواره در حال تغییر هستند، قبل از هر معامله حتما بررسی کاملی داشته باشید و مطالب بالا تنها برای آموزش آربیتراژ بوده است و اصلا توصیه ای برای خرید یا فروش نیست!

موفق و موید باشید.

اوراق اختیار فروش تبعی چیست

اوراق اختیار فروش تبعی چیست؟

اگر بخواهیم اوراق اختیار فروش تبعی را به‌صورت ساده تعریف کنیم به این نحو است که سهامدار عمده سهام شرکت را بیمه می‌کند، به‌این‌ترتیب که تضمین می‌کند اگر قیمت سهام شرکت در یک تاریخ معین که از قبل مشخص می‌کند کمتر از قیمت مدنظر بود، سهام را در آن قیمت از صاحبان سهام می‌خرد.

در این روش، سهامدار عمده که از زیروبم شرکت زیرمجموعه‌ی خود، آگاه است اوراق اختیار فروش تبعی را منتشر می‌کند و مالکان سهام نیز با خرید این اوراق، حداقل سود بدون ریسک را برای سرمایه‌گذاری خود به دست می‌آورند و به‌واقع ریسک سیستماتیک معاملات (ریسک بازار) کاهش قابل توجهی خواهد داشت چراکه آن‌ها از کسب سود اطمینان خواهند داشت.

برای مثال فرض کنید قیمت سهام شرکتی در حال حاضر ۱۰۰ تومان به ازای هر سهم هست، سهامدار عمده‌ی این مجموعه اعلام می‌کند که حاضر است سهام شرکت را پس از گذشت ۶ ماه به قیمت ۱۲۰ تومان از صاحبان سهام خریداری کند. به‌این‌ترتیب سهامداران شرکت مطمئن خواهند شد که آن‌ها به ازای هر سهم حداقل ۲۰ تومان ‌سود خواهند کرد.

در این معامله با استفاده از این ابزار هرگونه زیان احتمالی پوششش داده می‌شود. سهامدار عمده اوراق اختیار فروش تبعی را می‌فروشد و هر سهامداری که این اوراق را خریداری کند، در صورت کاهش قیمت سهام شرکت، زیانش جبران خواهد شد.

با استفاده از این اوراق، خریداران سهام ضمن اینکه از حداقل سود (عمدتاً برابر با سود اوراق مشارکت) اطمینان دارند، به افزایش قیمت سهام و کسب سود بیشتر نیز امیدوار هستند.

تعریف اختیار فروش تبعی

این نام ازآنجا می‌آید که به‌واقع شما اختیاردارید که سهام خود را به سهامدار عمده بفروشید یا خیر و سهامدار عمده در حقیقت اختیار فروش سهام را در قیمت مشخص به شما می‌فروشد.
شما می‌توانید در زمان سررسید اگر قیمت سهام بالاتر از قیمت مدنظر سهامدار عمده بود، آن را نگاه‌دارید و با سود بالاتر در تابلوی معاملات بازار بفروشید و همچنین از آن‌سو اختیاردارید که در زمان سررسید اگر قیمت سهام پایین‌تر از قیمت مدنظر سهامدار عمده بود، سهام خود را به سهامدار عمده بفروشید و اصطلاحاً اوراق اختیار فروش تبعی خود را اعمال کنید و حداقل سود که عمدتاً برابر با سود اوراق مشارکت یا حتی بالاتر است را دریافت کنید.

بیمه‌ی سهام با اوراق اختیار فروش تبعی

در ایران به دلیل ماهیت معاملات اوراق اختیار فروش تبعی از آن به‌عنوان طرح بیمه‌ی سهام یاد می‌شود و به‌واقع ابزاری برای کنترل ریسک معامله گران هست. در عمل شما با پرداخت مبلغی ناچیز در قبال خرید اوراق اختیار فروش تبعی (شبیه به پرداخت حق بیمه) زیان احتمالی سبد سرمایه‌گذاری خود را پوشش می‌دهید.

در حقیقت این اوراق اختیار فروش تبعی سود مناسب با ریسک پایین را برای سرمایه‌گذاران همراه می‌آورند و بررسی بازدهی آن‌ها نشان می‌دهد که در دوره‌ی یک‌ساله، این اوراق بازدهی مناسبی داشته‌اند و حتی ثبات بازدهی این اوراق به نحوی بوده است که موجب شده است بسیاری از سپرده‌گذاران بانک‌ها به سرمایه‌گذاری در این بازار روی بیاورند.

قوانین اوراق اختیار فروش تبعی و شرایط خرید اوراق تبعی توسط مشتریان کدام است؟

برای خرید و اعمال اوراق اختیار فروش تبعی شما حتماً باید مالک سهام شرکت باشید و به تعداد سهام خودتان، اوراق اختیار فروش تبعی خریداری کنید. برای مثال اگر شما قصد خرید اوراق اختیار فروش تبعی شرکت ریل سیر کوثر با نماد «حسیر» را داشته باشید، ابتدا باید سهام شرکت را قبل از خرید اوراق اختیار فروش تبعی خریداری کنید.
به‌این‌ترتیب شما متناسب با حجم سرمایه‌ی خودتان اقدام به خرید سهام می‌کنید. برای مثال اگر قصد سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیون تومان را داشته باشید و هر سهم حسیر ۲۰۰ تومان باشد. شما باید ۵۰،۰۰۰ سهم حسیر را خریداری کنید (بدیهی است که اگر شما از قبل مالک سهام حسیر باشید دیگر نیازی به خرید سهام حسیر نیست). حال شما می‌توانید با خرید ۵۰،۰۰۰ اوراق اختیار فروش تبعی حسیر، تمامی سهام خود را بیمه کنید و مطمئن باشید که سهام شما، حداقل به میزان اوراق مشارکت به شما سود خواهد داد و هیچ زیانی نخواهید کرد! عملاً سرمایه‌گذاری شما سود بدون ریسک خواهد بود.

نکته‌ی مهم: عمدتاً محدودیت خاصی در حجم سرمایه اعمال نمی‌شود ولی به‌هرحال لازم است قبل از خرید اطلاعیه عرضه‌ی اوراق اختیار فروش تبعی را کاملاً مطالعه نمایید.

شما تنها می‌توانید دقیقاً برابر با تعداد سهامی که دارید، اوراق اختیار فروش تبعی خریداری کنید و مازاد خریداری‌شده سوخت خواهد شد و قابلیت استفاده یا حتی فروش را نخواهد داشت. در مثال بالا شما می‌توانید حداکثر ۵۰،۰۰۰ اوراق اختیار فروش تبعی خریداری کنید.

وجه پرداختی بابت خرید اوراق اختیار فروش تبعی سوخت خواهد شد (عملاً شما با خرید این اوراق سهام خود را بیمه کردید. هیچ شرکت بیمه‌ای، حق بیمه را پس نمی‌دهد!)

نحوه‌ی خرید اوراق اختیار فروش تبعی

شما می‌توانید اوراق اختیار فروش تبعی موسوم به بیمه‌ی سهام را از طریق سیستم معاملات کارگزاری خودتان به روش اینترنتی یا آنلاین یا از طریق سفارش به معامله گر در کارگزاری خریداری بکنید. به همین منظور کافی است که نماد موردنظر را وارد کرده و خرید نمایید البته ذکر این نکته لازم است که تعداد اوراق اختیار معامله‌ی قابل‌خرید تنها برابر است با تعداد سهام موجود در پورتفوی شما و سرمایه‌گذار در صورت خرید اوراق اختیار فروش بیشتر از سهام شرکت، اوراق اضافی سوخت خواهد شد.

نحوه‌ی اعمال اوراق اختیار فروش تبعی

فرض کنید که به زمان سررسید نزدیک شده‌ایم و قیمت سهم هنوز پایین‌تر از قیمت اعمال باشد. شما می‌توانید از ۱۰ روز قبل از تاریخ اعمال اوراق اختیار فروش تبعی یا بیمه‌ی سهام، دستور اعمال آن را به کارگزاری بدهید.

پس از دستور اعمال، شما سود خود را از طریق حسابی که کارگزاری معرفی کرده است، دریافت خواهید کرد. (عمدتاً همان حسابی که با آن وجوه معاملات کارگزاری را واریز و برداشت می‌کنید.)

نکات مهم خرید اوراق اختیارفروش تبعی:

  • درصورتی‌که قیمت سهام بالاتر از قیمت اعمال (ذکرشده در اطلاعیه عرضه) باشد، اختیار فروش تبعی قابل‌اعمال نیست، چراکه شما می‌توانید سهام خود را در بازار با قیمت بالاتر به فروش برسانید و سود بیشتری کسب کنید.
  • این اوراق به‌هیچ‌عنوان قبل از سررسید قابل‌اعمال نیستند.

نرخ سود اوراق اختیار فروش تبعی

نرخ سود اوراق اختیار فروش تبعی بسیار متغیر است چراکه شما در حال سرمایه‌گذاری بر روی سهام شرکت هستید و این می‌تواند مسبب نوسانات بسیاری در سود شما بشود. لکن شما با خرید اوراق اختیار تبعی، حداقل سود را برای خود تضمین می‌کنید و مطمئن خواهید بود که سرمایه‌گذاری شما حداقل معادل نرخ تورم رشد خواهد داشت.

در صورت رشد قیمت سهام نیز شما سود بیشتری خواهید داشت.

نمونه اوراق اختیار فروش تبعی

تصویر زیر اطلاعیه‌ی عرضه‌ی اوراق اختیار فروش تبعی شرکت ریل سیر کوثر با نماد “حسیر” می باشد:

اوراق تبعی حسیر

قیمت سهام این شرکت در زمان انتشار اوراق اختیار فروش تبعی (۲۷ آبان ۱۳۹۶) برابر با هر سهم ۲،۸۷۹ ریال بوده است و شرکت در این اطلاعیه اعلام نموده است که پس از یک سال در تاریخ سررسید (۲۷ آبان ۱۳۹۷) هر سهم شرکت را ۳،۶۰۰ ریال از شما خریداری کند.
یعنی شما با هزینه‌ای اندک (قیمت اوراق اختیار فروش تبعی) به ازای هر سهم در بازه یک‌ساله حداقل ۷۲۱ ریال سود خواهید کرد. عملاً در این سرمایه‌گذاری سود شما بدون ریسک خاصی خواهد بود.

شما می‌توانید با دانلود فایل زیر، جزئیات عرضه‌ی این اوراق اختیار فروش تبعی موسوم به بیمه‌ی سبد سهام را مشاهده کنید:

دانلود نمونه اوراق فروش تبعی

نمونه اوراق فروش تبعی

معامله مجدد اوراق اختیار فروش تبعی

معاملات اوراق اختیار فروش تبعی در بورس ایران، اندکی با معاملات اوراق اختیار معامله در سایر بورس‌های جهان متفاوت است. برخلاف سایر بورس‌ها، در بازار سرمایه ایران امکان خریدوفروش مجدد اوراق اختیار فروش تبعی وجود ندارد و تنها سهامدار عمده می‌تواند این اوراق را منتشر کند و خریدار اوراق نمی‌تواند آن را به فرد دیگری بفروشد. در عمل شما پس از خرید این اوراق، مالک اول و آخر اوراق اختیار فروش تبعی هستید.

قیمت‌گذاری اوراق اختیار فروش تبعی

شما برای قیمت‌گذاری اوراق اختیار فروش تبعی می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید:

فرمول قیمت اختیار فروش تبعی

فرمول قیمت اختیار فروش تبعی

حال با استفاده از فرمول قیمت‌گذاری اوراق اختیار فروش تبعی و مثال بالا از فروش بیمه‌ی سهام، به محاسبه‌ی قیمت مناسب خرید این اوراق بیمه‌ی سهام (اوراق اختیار فروش تبعی) می‌پردازیم:

قیمت پایانی روز قبل (در این مثال، مقررشده بود که اوراق در تاریخ ۲۷ آبان ۱۳۹۶ عرضه شود پس قیمت پایانی روز قبل، قیمت سهام شرکت در تاریخ ۲۴ آبان ۱۳۹۶ خواهد بود): در این تاریخ قیمت پایانی هر سهم ۲،۸۶۲ ریال بوده است.

قیمت اعمال همان‌طور که در اطلاعیه عرضه‌ی اوراق اختیار فروش تبعی به آن اشاره‌شده است به ازای هر سهم ۳،۶۰۰ ریال هست.

تعداد روزهای باقی‌مانده تا تاریخ اعمال نیز کمتر از یک سال و برابر با ۳۶۱ روز هست.

نرخ سود بدون ریسک معادل نرخ اوراق خزانه یا سپرده بلندمدت بانکی یا اوراق مشارکت برابر با ۲۰% در نظر گرفته‌شده است.

محاسبه قیمت اختیار فروش تبعی

محاسبه قیمت اختیار فروش تبعی

با این تفاسیر هر برگه‌ی اوراق اختیار فروش تبعی نماد حسیر ۱۷ تومان ارزش خواهد داشت.

نکته‌ی مهم هوش مالی در خرید اوراق اختیار فروش تبعی:

هوش مالی

هوش مالی و سرمایه گذاری

کسانی که از قبل اقدام به محاسبه‌ی ارزش اوراق می‌کنند می‌توانند با مشاهده‌ی قیمت‌گذاری پایین‌تر از ارزش اوراق آن را خریداری کرده و سود بالاتری کسب کنند. در این عرضه، حسیر هر برگه‌ی اوراق اختیار فروش تبعی را ۵۰ ریال تعیین کرد و در مدت کوتاهی تمامی اوراق به فروش رسید. این‌یک فرصت بسیار خوب برای کسب سود از بازار اوراق اختیار معامله بود.

نکته‌ی مهم در خرید اوراق اختیار فروش تبعی آن است که شما تنها می‌توانید این اوراق را از منتشرکننده خریداری کنید و در عمل ناشر به صلاحدید خود، این اوراق را قیمت‌گذاری و عرضه می‌کند. پس لازم است شما با استفاده از فرمول بالا، قبل از عرضه‌ی اوراق اختیار فروش تبعی، محدوده‌ی مناسب برای خرید را مشخص کنید.

برای مشاهده ی اطلاعیه های عرضه ی اوراق توصیه می کنیم سایت ما وبسایت جامع آموزش هوش مالی و سرمایه گذاری  به آدرس www.hrahmani.ir سایت سازمان بورس به آدرس www.tse.ir و سایت فرابورس به آدرس www.ifb.ir را دنبال نمایید.

 

چگونه نرخ دلار سال ۱۳۹۷ را پیش بینی کنیم؟ – آموزش هوش مالی و سرمایه گذاری

پیش‌بینی نرخ دلار برای سال ۱۳۹۷

چگونه نرخ دلار را پیش بینی کنیم؟

 

نکته ی مهم

 

 

 

یکی از ویژگی‌های مهم انسان‌های با هوش مالی بالا، قابلیت پیش‌بینی و تخمین اتفاقات پیش رو هست. به همین ترتیب هر یک از فعالان اقتصادی باید توانایی پیش‌بینی اتفاقات و اخبار تأثیرگذار بر روی کار خود را داشته باشند. مطمئناً زمانی که شما انتظار هر اتفاقی ممکنی را داشته باشید می‌توانید برنامه‌ریزی مؤثرتری داشته باشید و اصطلاحاً با تقویت هوش مالی خود، مؤثرتر برخورد داشته باشید.

چندین سال پیش به‌منظور طراحی مدل کسب‌وکار و ارائه‌ی طرح تجاری یکی از شرکت‌های بزرگ سازنده‌ی مبل جلساتی را با مدیران آن مجموعه داشتم. به‌عنوان یک تحلیلگر، همواره اطلاعات بسیاری را مورد تجزیه تحلیل قرار می‌دهیم و برای هر احتمال قابل توجهی سناریو طراحی می‌کنیم.

دریکی از جلسات، به بررسی طرح خروج از کسب‌وکار پرداختم و به‌منظور سنجش مدیریت از مدیرعامل در خصوص تعطیلی کسب‌وکار سؤالاتی پرسیدم، سؤالاتی که با واکنش منفی، مدیریت شرکت روبه‌رو شد و بعد از اقناع لزوم پرسش‌ها، حاضر به پاسخگویی به آن‌ها شدند.

بی‌شک هر یک از ما نیز در مواجهه با احتمال شکست سرمایه‌گذاری یا کسب‌وکار خود، واکنشی سخت با آن خواهیم داشت و سعی بر دفاع از آن داریم ولی انسان هوشمند مالی حتی برای این مسئله نیز برنامه‌ریزی داشته و خواهد داشت. چراکه نیک می‌دانیم در کشوری با اقتصادی ناآرام نمی‌توان بدون برنامه پیش رفت.

با توجه به فضای اقتصادی کشورمان، یکی از تأثیرگذارترین آیتم‌های قابل پیش‌بینی تعیین نرخ دلار برای سال آتی یا ماه‌های آتی استفاده از شکاف تورمی هست.

البته مطمئناً تخمین ارزش دلار برای سال آتی از یک روش کاری کاملاً صحیح نخواهد بود ولی استفاده از روشی که در طول ریاست دولت یازدهم، حساب خود را پس داده است، می‌تواند مؤثر باشد و چه‌بسا بسیاری از برگزارکنندگان سمینارهای مالی بر همین مبنا نرخ‌ها را پیش‌بینی می‌کنند.

ابتدا مقایسه‌ای بین بازدهی خریداران دلار و سرمایه‌گذاران در بانک، فعالان بازار سرمایه و خریداران طلا داشته باشیم و فرض ما بر این باشد که قیمت‌ها تا پایان سال در همین محدوده باشند. با این تفاسیر بازارهای مذکور بازدهی به ترتیب زیر داشته‌اند:

مقایسه ی بازارها در سال ۱۳۹۷

سرمایه‌گذاری بازدهی سال ۱۳۹۶
بانک ۲۰%
دلار ۲۱٫۴%
یورو ۴۰٫۶%
مسکن ۱۶٫۵%
بورس ۲۵٫۱%
سکه‌ی طلا ۲۳%

آیا کسانی که توصیه به خرید دلار برای سال ۱۳۹۶ داده‌اند، برنده‌ی تورنمنت سرمایه‌گذاری سال ۱۳۹۶ بوده‌اند؟ مطمئناً با توجه به ریسک نگهداری دلار فیزیکی، سرمایه‌گذاری در این بخش حتی از سپرده‌گذاری در بانک نیز توجیه پایین‌تری داشته است.

البته لازم به ذکر است که در سال ۱۳۹۶ با خرید اوراق خزانه‌ی بانکی موسوم به سخاب، با کمترین ریسک می‌شد بازدهی سالانه نزدیک به ۴۰ درصدی را نیز کسب کرد. بررسی اتفاقات بازارهای سرمایه‌گذاری برای انسان‌های باهوش مالی بالا، همچون شما باید اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

یکی از بهترین راه‌ها برای تخمین نرخ دلار، استفاده از مانیفست ارزی بانک مرکزی است. این مانیفست که در عمل سیاست‌های ارزی بانک مرکزی را برای سال‌های پیش رو نشان می‌داد، حاکی نکاتی ارزشمند است که توصیه می‌کنم اگر نخوانده‌اید، حتماً مطالعه کنید چراکه در این سیاست‌نامه که اتفاقاً موردی کم‌سابقه در فضای اقتصاد ما هست، نکات جالبی نهفته است.

یکی از راه‌های تخمین نرخ ارز و مدیریت منابع در هوش مالی استفاده از شکاف نرخ تورم داخلی و خارجی هست. به فرمول زیر توجه داشته باشید:

هوش مالی

محاسبه قیمت دلار با توجه به شکاف تورم

این فرمول از یکی از قواعد شناخته‌شده‌ی اقتصاد نشات می‌گیرد. به‌این‌ترتیب که نرخ ارز در یک کشور لازم است که به‌صورت مستمر متناسب با مابه­التفاوت نرخ‌های تورم داخل و خارج تعدیل بشود.

سال ۱۳۹۶ میانگین نرخ تورم ایران بنا بر آخرین پیش‌بینی‌ها برابر با ۱۲٫۲% و نرخ تورم ایالات‌متحده نیز در همین دوره در سال ۲۰۱۷-۲۰۱۸ برابر با ۲٫۱% با این تفاسیر انتظار داشتیم که نرخ دلار در سال ۱۳۹۶ به محدوده‌ی ۴۴۸۰ تومان برسد و این اتفاق هم افتاد.

با وب‌سایت هوش مالی همراه باشید:

میانگین نرخ دلار در سال ۱۳۹۵ برابر با ۴،۰۳۷ تومان

نرخ تورم آمریکا در سال ۱۳۹۶: برابر با ۲%

نرخ تورم پیش‌بینی ایران در سال ۱۳۹۶: ۱۱٫۲%

حال اعداد بالا را در فرمول می‌گذاریم و به نتیجه‌ی زیر می‌رسیم:

هوش مالی و قیمت دلار

محاسبه قیمت دلار با توجه به شکاف تورم

با این تفاسیر انتظار داشتیم که نرخ دلار سال ۱۳۹۶ به چه عددی برسد؟ کافی است معادله‌ی بالا را حل کنید و به عدد ۴۴۸۰ تومان برسید.

شاید به‌عنوان فردی باهوش مالی بالا این سؤال براتون پیش بیاد که الآن قیمت دلار در محدوده‌ی ۴۵۰۰ تومان هست ولی قیمت تا ۴۷۰۰ تومآن‌هم افزایش داشت. پس آیا این محاسبات اشتباه هست؟

مطمئناً خیر؛ به چند دلیل:

۱-     این روش تنها روش محاسبه‌ی ارزش دلار نیست ولی یکی از بهترین روش‌هاست که در مانیفست بانک مرکزی هم به آن اشاره‌ شده است. پس قابلیت اتکای بالایی دارد؛ که دیدید درصد خطای این روش کمتر از ۵% است که رقم بسیار پایینی هست.

۲-     ما در این محاسبات قیمت دلار را ۴۴۸۰ تومان در نظر گرفتیم، آن‌هم نه حالا که عالم و آدم از دلار ۴۵۰۰ تومانی خبردارند، بلکه زمانی که قیمت دلار ۳۷۰۰ تومان بود نرخ دلار برای سال ۱۳۹۶ را ۴۴۸۰ تومان قراردادیم. پس انتظار می­رود که در عقد هر قرارداد صادرات و واردات به این مهم توجه کرده باشیم و از این به بعد نیازی به حضور در کلاس‌های پیش‌بینی نرخ دلار برای سال آتی نخواهیم داشت.

۳-     پاسخ سؤال خود را به‌روشنی با مشاهده‌ی جدول زیر خواهید گرفت:

در این جدول آرشیو نرخ دلار در سه سال اخیر آورده شده است.

میانگین نرخ دلار ریال بازده ماهانه
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۳ ۳۲۳۹۵  
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۳ ۳۲,۴۸۱ ۰/۳%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۳ ۳۳,۹۲۸ ۴/۵%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۳ ۳۵,۰۵۲ ۳/۳%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۳ ۳۴,۳۷۵ -۱/۹%
نرخ شاخص در اسفند ۱۳۹۳ ۳۳,۷۵۳ -۱/۸%
نرخ شاخص در فروردین ۱۳۹۴ ۳۳,۱۱۲ -۱/۹%
نرخ شاخص در اردیبهشت ۱۳۹۴ ۳۳,۰۹۷ ۰/۰%
نرخ شاخص در خرداد ۱۳۹۴ ۳۳,۰۱۲ -۰/۳%
نرخ شاخص در تیر ۱۳۹۴ ۳۲,۷۴۲ -۰/۸%
نرخ شاخص در مرداد ۱۳۹۴ ۳۳,۲۱۴ ۱/۴%
نرخ شاخص در شهریور ۱۳۹۴ ۳۳,۸۰۷ ۱/۸%
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۴ ۳۳,۹۹۴ ۰/۶%
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۴ ۳۴,۶۲۷ ۱/۹%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۴ ۳۶,۳۸۹ ۵/۱%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۴ ۳۶,۷۰۲ ۰/۹%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۴ ۳۵,۸۱۹ -۲/۴%
نرخ شاخص در اسفند ۱۳۹۴ ۳۴,۵۵۵ -۳/۵%
نرخ شاخص در فروردین ۱۳۹۵ ۳۴,۷۸۰ ۰/۷%
نرخ شاخص در اردیبهشت ۱۳۹۵ ۳۴,۵۴۳ -۰/۷%
نرخ شاخص در خرداد ۱۳۹۵ ۳۴,۶۵۱ ۰/۳%
نرخ شاخص در تیر ۱۳۹۵ ۳۴,۹۸۳ ۱/۰%
نرخ شاخص در مرداد ۱۳۹۵ ۳۵,۳۲۵ ۱/۰%
نرخ شاخص در شهریور ۱۳۹۵ ۳۵,۵۳۶ ۰/۶%
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۵ ۳۵,۸۲۶ ۰/۸%
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۵ ۳۶,۳۸۰ ۱/۵%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۵ ۳۸,۶۶۳ ۶/۳%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۵ ۴۰,۱۷۳ ۳/۹%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۵ ۳۸,۳۲۰ -۴/۶%
نرخ شاخص در اسفند ۱۳۹۵ ۳۷,۶۹۶ -۱/۶%
نرخ شاخص در فروردین ۱۳۹۶ ۳۷,۵۷۱ -۰/۳%
نرخ شاخص در اردیبهشت ۱۳۹۶ ۳۷,۵۹۲ ۰/۱%
نرخ شاخص در خرداد ۱۳۹۶ ۳۷,۳۷۷ -۰/۶%
نرخ شاخص در تیر ۱۳۹۶ ۳۷,۷۷۲ ۱/۱%
نرخ شاخص در مرداد ۱۳۹۶ ۳۸,۱۱۶ ۰/۹%
نرخ شاخص در شهریور ۱۳۹۶ ۳۸,۸۴۰ ۲%
نرخ شاخص در مهر ۱۳۹۶ ۳۹,۷۰۰ ۲%
نرخ شاخص در آبان ۱۳۹۶ ۴۰,۷۱۵ ۳%
نرخ شاخص در آذر ۱۳۹۶ ۴۱,۷۱۷ ۲%
نرخ شاخص در دی ۱۳۹۶ ۴۳,۳۵۰ ۴%
نرخ شاخص در بهمن ۱۳۹۶ ۴۵,۶۱۱ ۵%

به تکرار تاریخ در آرشیو بالا توجه ویژه داشته باشید. (افزایش در مرداد و شهریور و آذر و دی‌ماه) کاهش در بهمن و اسفند. پس حالا که نرخ دلار ۴۵۰۰ تومان است انتظار داریم تا پایان سال قیمت دلار تا محدوده‌ی ۴۳۰۰ تومان کاهش داشته باشد. (ریسک این جمله در کشوری که اقتصاد زیاد باثباتی ندارد خیلی بالاست ولی آرشیو قیمت‌ها و مانیفست این ریسک را تا حد زیادی پوشش می‌دهد.)

با این تفاسیر انتظار ما از کف نرخ دلار برای سال آتی قیمتی در محدوده‌ی ۵۰۰۰ تومان است. منظور از کف قیمت دلار، حداقل قیمت این ارز است، قیمتی که باید در مناسبات تجاری خودمان به آن توجه داشته باشیم.

با این تفاسیر خرید دلار از منظر هوش مالی توجیه‌پذیر است؟

اگر مقاله‌ی پیش‌بینی سال ۲۰۱۸ بر مبنای نظر کارشناسان دویچه بانک را نخوانده‌اید، توصیه اکید به مطالعه‌اش دارم. در آنجا با دلایل متقن خرید یورو نسبت به دلار توجیه بالاتری دارد.

در پایان فراموش نکنید که صحبت از پیش‌بینی در اقتصاد بدون درصد احتمال وقوع، چندان هوشمندانه نیست، لکن ریسک عدم وقوع هر یک از اتفاقات را نیز باید در نظر داشت و هدف از این مقاله نیز آن است که شما به‌عنوان یک انسان باهوش مالی بالا در پیش‌بینی‌های خود سناریوهای مختلف را نیز لحاظ کنید.

با این تفاسیر انتظار داریم که میانگین نرخ دلار در سال ۱۳۹۷ در کف ۵۰۰۰ تومان و دلار مبادله‌ای نیز بنا بر پیش‌بینی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در زمستان سال ۱۳۹۷ در محدوده ۴۳۰۰ تا ۴۴۵۰ تومان قرار بگیرد.

به نظر شما نرخ دلار در سال ۱۳۹۷ تا چه قیمتی افزایش خواهد یافت؟ تک نرخی خواهد شد؟

آپدیت شد

این مقاله با توجه به مفروضات جدید و تحریم ها آپدیت شد و توصیه می کنم حتما مقاله ی جدید را مطالعه کنید.

نکته ی مهم

 

 

 

مانیفست ارزی بانک مرکزی

 

اخیرا در حال نگارش مقاله‌ای در خصوص هوش مالی و پیش بینی قیمت دلار بودم و در این بین یکی از بخش‌های مهم در تحلیل نرخ دلار، بررسی مانیفست ارزی بانک مرکزی می‌باشد.

مطالعه‌ی مانیفست ارزی بانک مرکزی از آن‌رو اهمیت دارد که با سیاست بانک مرکزی در خصوص تغییرات نرخ دلار به خوبی آشنا خواهید شد. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های انسان‌های با هوش مالی بالا، توانایی پیش‌بینی اتفاقات و تهیه‌ی سناریوی احتمالی در پی رخداد هر یک از این اتفاقات می‌باشد. از این رو مطالعه‌ی مانیفست ارزی بانک مرکزی نیز اهمیت بسیاری خواهد داشت:

مانیفست ارزی بانک مرکزی- قیمت دلار 97- پیش بینی دلار

مانیفست ارزی بانک مرکزی-هوش مالی- پیش بینی دلار

۱- معمولا روسای کل بانک‌های مرکزی تنها بر حسب ضرورت درباره موضوعات مربوط یا تحت نظارت خود صحبت می‌کنند. بانک مرکزی ج.ا. ایران نیز حسب وظیفه قانونی خود در قبال تحولات بازار ارز حساسیت داشته و در مواقعی رئیس‌کل آن درخصوص موضوعات ارزی اعلام نظر می‌کند. بدیهی است در حال حاضر درخصوص بازار ارز ایران که متاثر از انتظارات است، این حساسیت بیشتر است. بازار ارز ایران و تحولات آن طی سال‌های اخیر (و در حقیقت پس از تلاطم‌های بی‌قاعده سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱)‌ از اهمیت ویژه‌ای برای افکار عمومی و فعالان اقتصادی و تجاری برخوردار بوده است. یکی از وظایف نهادهای متولی و سیاست‌گذار، ایجاد شفافیت درخصوص روند تحولات متغیرها و بازارها و کنترل تاثیرگذاری هیجانات زودگذر و ناپایدار بر تحولات بازارهاست. در سال‌های اخیر بانک مرکزی تلاش کرده با استفاده از روش‌های معمول ـ نظیر مدیریت موثر بازار، ‌افزایش هماهنگی‌ها، جهت‌دهی به انتظارات و استفاده از اعتبار سیاستی خود ـ فعالان اقتصادی و تجاری را در جهت تامین اهداف کلان اقتصادی و مصالح عمومی هدایت کند. مصاحبه‌های مورد اشاره رئیس‌کل بانک مرکزی نیز در همین راستا و برای تصحیح انتظارات و اطلاعات عمومی بوده است. با عنایت به مسوولیت قانونی این بانک در قبال بازار ارز، اطلاع‌رسانی و مصاحبه رئیس‌کل این بانک درخصوص تحولات این بازار کاملا طبیعی و در برخی موارد ضروری است.

۲- یادآور می‌شود یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌‌های بانک مرکزی در حوزه ارز، کاستن از دامنه نوسانات نرخ ارز و محدود کردن کرانه‌های تغییر آن است. این نکته در مصاحبه‌های مقامات بانک مرکزی نیز بارها مورد تاکید قرار گرفته و کاهش قابل توجه ضریب تغییرات نرخ ارز از جمله دستاوردهای مهم و ملموس دولت یازدهم شناخته می‌شود. بانک مرکزی هدف تثبیت دامنه نوسانات ریال را با اتخاذ رویه‌های بدون تورش و متقارن دنبال می‌کند؛ به این مفهوم که به همان میزان که نوسانات افزایشی نرخ ارز نکوهیده است،‌ نوسانات کاهشی آن نیز چنانچه ناپایدار بوده و صرفا منبعث از انتظارات و رفتارهای سوداگرانه باشد،‌ مخل تولید و سرمایه‌گذاری ارزیابی می‌کند. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که نوسان‌های لحظه‌ای و غیربنیادین نرخ ارز بستر مناسبی برای شکل‌گیری حملات سفته‌بازانه و خرید و فروش‌های گروهی در بازار می‌شود و علاوه‌بر ایجاد تعلل و سکون در سرمایه‌گذاری و تولید، آثار بازتوزیعی درآمدی وسیعی نیز برجای می‌گذارد. اتفاقا در این زمینه، جهت نوسان نرخ ارز، تاثیر خاصی بر انتقال درآمد یا ثروت ندارد. یکی از اهداف مصاحبه‌های رئیس‌کل بانک مرکزی در حوزه ارز، حذف زمینه‌های تلاطم تصنعی در بازار ارز و کاهش قدرت مانور غیرواقعی سوداگران و جریان‌سازان در آن است.

۳- پس از گسترش دامنه تحریم‌های اقتصادی به حوزه نقل ‌و انتقالات ارزی و به موازات کاهش فروش نفت ایران، نرخ ارز در بازار غیررسمی در برخی مقاطع،‌ بیش از آنکه متاثر از عوامل بنیادین اقتصادی و روند بلندمدت خود باشد،‌ تحت تاثیر اخبار و هیجانات زودگذر درخصوص تعاملات بین‌المللی کشور نوسان کرده است. این خصوصیت سبب تلاطم‌پذیری قابل‌توجه بازار ارز شده و به‌صورت عامل جذب‌کننده رفتارهای گروهی و سوداگرانه به سوی بازار ارز عمل کرده است. به تبع آن، تلاطم‌های بازار ارز آثار تخریبی محسوسی بر سطح قیمت‌ها و عملکرد دیگر متغیرهای اقتصادی داشته است. این در حالی است که بانک مرکزی به‌عنوان متولی حفظ ارزش پول ملی و نهاد سیاست‌گذار ارزی، اهتمام بسیار جدی نسبت به کاهش‌ تلاطم‌های بازار ارز و حفظ نوسانات آن در محدوده قابل قبولی حول روند نرخ ارز مورد حمایت متغیرهای بنیادین دارد. نگاهی به مقاطع اطلاع‌رسانی بانک مرکزی در زمینه بازار ارز نیز موید انطباق زمان استفاده از اعتبار سیاستی این نهاد با مقاطع چرخش بازار است.

۴- اگر این مطلب را بپذیریم که نرخ ارز در میان‌مدت و بلند‌مدت در مسیری مشخص و متناسب با متغیرهای بنیادین خود حرکت می‌کند، این نکته را نیز باید بپذیریم که قاعدتا تحولات نرخ ارز متاثر از برخی هیجانات و انتظارات کوتاه‌مدت مقطعی بوده و صرفا موجب افزایش تلاطم و نااطمینانی در بازار می‌شود و در میان‌مدت و بلند‌مدت عملا نتایج مثبتی را برای اقتصاد کشور به همراه ندارد. این امر همان‌گونه که در جهش‌های افزایشی مقطعی صدق می‌کند درخصوص کاهش‌های مقطعی و هیجانی نیر مصداق دارد. بر این اساس، مصاحبه دوم مهر ۱۳۹۲ در شرایطی صورت گرفت که بازار ارز در واکنش به تغییرات سیاسی پس از انتخابات ریاست‌ جمهوری، در حال تغییر عمده و یکباره انتظارات بود؛ به این مفهوم که انتظارات بدبینانه قبلی فعالان اقتصادی نسبت به آینده تعاملات سیاسی بین‌المللی کشور با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید با سرعت قابل توجهی در حال تصحیح بود که در پی ایجاد موج هیجانی عرضه ارز توسط افراد، به معنی یک کاهش مقطعی و زودگذر در بازار تلقی می‌شد.

ارزیابی‌های میدانی نشان داد تعدادی از سفته‌بازان با سوء‌استفاده از این تحولات و از طریق ایجاد نوسان‌های غیرواقعی، درصدد بهره‌برداری از فرصت‌ پیش‌ آمده برای کسب انتفاع شخصی از محل ایجاد تلاطم و نوسان بیش از حد (و کاهشی) نرخ ارز هستند. بدیهی است به دلیل عدم حمایت متغیرهای بنیادین از سطوح جدید نرخ ارز، بازار در روزهای آتی خود را تصحیح می‌کرد؛ در نتیجه اقتصاد در آستانه جهش یکباره نرخ ارز قرار می‌گرفت. اتفاق‌های مشابهی (البته با جهت معکوس) در مقطع اجرای فاز دوم اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها (آخر فروردین ۱۳۹۳) و اعلام نتایج مذاکرات هسته‌ای (آذر ۱۳۹۳) ‌روی داد. مصاحبه رئیس‌کل بانک مرکزی در مهرماه ۱۳۹۲ مانع از فاصله گرفتن بیش از حد نرخ ارز از سطوح مورد حمایت توسط متغیرهای بنیادین شد و اگرچه برخی از صاحب‌نظران این مداخله را دلیل عدم تداوم کاهش نرخ ارز تعبیر می‌کنند، ‌لیکن در دنیای واقع، بانک مرکزی مانع از افت بیش از حد نرخ و ‌جهش سریع بعدی آن شد؛ بنابراین ماحصل آن گفت‌وگو، حفظ بازار ارز از تلاطم‌های ناموجه بوده است. این امر قابل درک است که جامعه پس از تجربه‌های سال‌های جهش و بی‌ثباتی در بازار در سال‌های ۱۳۹۰ تا به ابتدای سال ۱۳۹۳، به کاهش نرخ ارز به‌عنوان پدیده مطلوب و خوشحال‌کننده می‌نگرد. قطعا اگر این تحول بر اساس روند متغیرهای بنیادین اقتصاد می‌بود، نه یک مصاحبه؛ بلکه ده‌ها مصاحبه نیز نمی‌توانست از کاهش نرخ ارز ممانعت کند؛ لیکن وقتی تحول جدی در روند متغیرهای بنیادین رخ نداده است، وظیفه بانک مرکزی حکم می‌کرد که به جای شعف از کاهش کوتاه‌مدت نرخ، در پی اقدام صحیح و اصولی که همان حفظ ثبات بازار است، اقدام کند. نگاهی به تحولات بازار و برگشت نرخ به مسیر مشخص خود نیز کاملا این امر را تایید می‌کند.

در ادامه، با توجه به همزمانی تشدید نوسانات بازار ارز با اجرای مرحله نخست قانون هدفمندی یارانه‌ها و ایجاد ذهنیت عمومی مبنی‌بر تاثیرپذیری دوباره بازار ارز از اجرای مرحله دوم، بانک مرکزی تلاش کرد ضمن آرامش‌بخشی به افکار عمومی در آستانه اصلاح قیمت حامل‌های انرژی در اوایل اردیبهشت ۱۳۹۳، مانع از افتادن اقتصاد در چرخه بی‌حاصل افزایش نرخ ارز ـ افزایش قیمت‌حامل‌های انرژی شود. بخشی از بسته سیاستی این بانک در آن مقطع،‌ جلوگیری از شکل‌گیری دوباره حملات سفته‌بازانه در بازار ارز از طریق جهت‌دهی به انتظارات بود. مداخله کلامی و مصاحبه مورد اشاره در سی‌ام فروردین ۱۳۹۳ نیز به همین الزام و نیاز بازمی‌گشت. باید یادآور شد مذاکرات هسته‌ای اوایل آذرماه ۱۳۹۳ و نتایج آن بر تحولات هفته‌های قبل و بعد بازار ارز، تاثیرات قابل توجهی برجای گذاشت. انتظارات خوش‌بینانه موجب شد برخی از فعالان اقتصادی برنامه‌های خرید و فروش ارز را به امید حل‌وفصل کامل پرونده هسته‌ای کشور در سوم آذرماه، به بعد از پایان مذاکرات موکول کنند. عدم تحقق این پیش‌بینی از یکسو و کم‌عمق بودن بازار ارز و کشش پایین عرضه از سوی دیگر، سبب شد نرخ ارز در واکنش به بروز یک هیجان و انتظار رو به بالا، در کنار ورود یکباره حجم قابل‌توجهی از تقاضا در دوره‌ای کوتاه در پی خیل عظیم زائران اربعین حسینی واکنش نشان دهد؛ در نتیجه نرخ ارز از مقطع مذکور روند افزایشی به خود گرفت. مداخله کلامی اواسط آذرماه رئیس ‌کل نیز با هدف اطلاع‌رسانی به فعالان تجاری مبنی بر عدم حمایت متغیرهای بنیادین از افزایش بی‌رویه نرخ ارز و نوسانات مشاهده شده در آن مقطع صورت گرفت.

۵- در فضایی که قیمت کلیه کالاها و خدمات سیر مداوم افزایشی دارد،‌ ارز نمی‌تواند از این قاعده کلی مصون بماند و این امر در ماده ۸۱ قانون برنامه پنجم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ ثابت نگه‌داشتن نرخ ارز با مکانیزم‌های مصنوعی و از طریق تزریق بی‌‌حد و حصر دلار به بازار، یکی از مخرب‌ترین روش‌های مدیریتی است که البته در نیمـه دوم دهــه ۱۳۸۰ و در اثر برخی فشارهای بیرونی، به مدتی طــولانی و با حجم بالا به اتکای درآمدهای فراوان نفتی تجربه شد. چنین رویکردی نه تنها نتایج پایدار و ماندگاری برای اقتصاد در بر نداشت، بلکه تضمین‌کننده از دست رفتن مزیت‌های تولیدی، کاهش رقابت‌پذیری تجاری و گسترش واسطه‌گری و فعالیت‌های غیرمولد بود که منافع درازمدت‌ گسترش تولید و افزایش نرخ رشد اقتصادی را فدای منافع زودگذر کاهش تورم در کوتاه‌مدت می‌کند؛ بنابراین تخلیه تدریجی و کنترل شده بخشی از شکاف نرخ تورم داخلی و خارجی در نرخ ارز نه تنها در راستای ایفای الزامات قانونی (نظیر بند (ج) ماده ۸۱ قانون برنامه پنجم توسعه)‌ است؛‌ بلکه از طریق عدم انباشت ناترازی در نرخ ارز و نیز کاهش رانت، عملا هزینه‌های اجرای سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز را نیز در آینده کاهش می‌دهد.

۶- متوسط نرخ اسمی برابری دلار در بازار غیررسمی در یکساله منتهی به ۲۰ آذر ماه سال ۱۳۹۳ به ۳۱هزار و ۴۹۴ ریال رسید که در مقایسه با رقم مشابه در یکساله منتهی به ۲۰ آذر ۱۳۹۲ (یعنی ۳۳هزار و ۱۵۴ ریال) به میزان ۵ درصد کاهش نشان می‌دهد. اهتمام بانک مرکزی به مهار نوسانات و تلاطم‌های ارزی نیز سبب کاهش معنی‌دار ریسک نرخ ارز برای فعالان اقتصادی و خروج بخش عمده تقاضای سفته‌بازی از این بازار شد. انعکاس این رویکرد مناسب را می‌توان در کاهش ۸/۴۹ درصدی انحراف معیار نرخ ارز در دوره مذکور مشاهده کرد. این دستاورد، نقش مهمی را در کاهش نااطمینانی در فضای اقتصاد، پیش‌بینی‌پذیر شدن برنامه‌های درآمدی و هزینه‌ای بنگاه‌ها و در نتیجه، بهبود فضای کسب و کار و سرمایه‌گذاری ایفا کرده است.

۷- در رابطه با این ادعا که دولت با «بازی با ارز» قصد متعادل کردن بودجه را دارد، باید به این نکته اشاره کرد که نرخ ارز بودجه سال آینده نسبت به نرخ مشابه سال جاری تنها ۵/۷‌درصد رشد داشته است که این میزان افزایش، تنها بخشی از شکاف تورمی داخل و خارج را جبران کرده است؛ بنابراین اقدام مزبور نیز کاملا در سازگاری با بند (ج) ماده ۸۱ قانون برنامه پنجم توسعه بوده و گامی در جهت کاهش انباشت ناترازی نرخ ارز ارزیابی می‌شود. علی‌ای‌حال، بانک مرکزی در تعیین نرخ ارز اعلامی روزانه خود بر اساس شرایط و اقتضائات اقتصاد و بازار عمل می‌کند و در عین حال نیم‌نگاهی نیز به نرخ ارز بودجه دارد. عملکرد بانک مرکزی در تعیین نرخ ارز اعلامی روزانه در سال ۱۳۹۳ به خوبی نشانه این مدعا است. از این بابت، وارد کردن اتهام بازی با ارز جهت متعادل‌سازی بودجه و تحمیل هزینه تورمی از این بابت به جامعه، ادعایی عاری از حقیقت بوده و نتیجه آن ایجاد انتظارات بدبینانه و غیرواقعی در جامعه نسبت به تحولات بازار ارز تلقی می‌شود.

۸- بخشی از افزایش نرخ دلار در بازار آزاد از ابتدای سال ۱۳۹۳ را می‌توان به تحولات جهانی رابطه برابری ارزها و تقویت دلار مربوط دانست. در فاصله روزهای پنجم فروردین تا ۲۰ آذر ماه سال جاری، نرخ برابری دلار مقابل ریال در بازار آزاد به میزان ۱۳٫۰درصد افزایش داشته است. این در حالی است که در همین مدت نرخ یورو مقابل ریال به میزان ۳/۱ درصد افزایش داشته است. مقایسه ارقام فوق با درصد تغییرات رابطه برابری دلار مقابل یورو در بازار جهانی در دوره مشابه (۳/۱۱ درصد)، حاکی از این است که افزایش نرخ دلار در بازار آزاد تا حد زیادی ناشی از تحولات بین‌المللی نرخ دلار و یورو و تقویت دلار در بازارهای جهانی بوده است. با توجه به سهم بالای یورو در مبادلات خارجی کشور و تغییر ارز مورد عمل بانک مرکزی از دلار به یورو، ارزیابی عملکرد بانک مرکزی در بازار ارز عمدتا باید با تغییرات رابطه برابری یورو و ریال صورت گیرد. با توجه به ثبات نسبی نرخ یورو در بازار داخلی، عملکرد بانک مرکزی در زمینه مدیریت بازار ارز مثبت و کاملا قابل دفاع ارزیابی می‌شود.

۹- بانک مرکزی به‌منظور ایفای وظایف خود در هدایت بازار ارز،‌ مجموعه‌ای از اقدامات را به انجام می‌رساند که مصاحبه‌ها، تنها بخش ارتباطی آن است. تامین ارز مورد نیاز بخش‌های تجاری و خدماتی در قالب بازار مبادلات، فروش ارز به بانک‌ها برای پاسخگویی به تعهدات و دیون ارزی بانک‌ها و تجار،‌ اصلاح مقررات ارزی و تسهیل دسترسی به ارز، کاهش هزینه‌های نقل ‌و انتقال ارزی، هماهنگی با صادرکنندگان عمده برای تقویت عرضه ارز در بازار، گسترش روابط کارگزاری بین‌‌المللی و نظایر آن،‌ مجموعه‌ وسیعی از اقدامات و فعالیت‌ها را تشکیل می‌دهد که متاسفانه، از دید برخی ناظران و منتقدان، مغفول می‌ماند. بانک مرکزی انتظار ندارد این مجموعه گسترده و پنهان فعالیت‌ها مورد توجه قرار گیرد، لیکن از عموم منتقدان و دلسوزان انتظار دارد در ارائه تحلیل‌های خود مبانی و اصول مسلم اقتصادی را همواره در نظر داشته باشند و حفظ ثبات و پایداری بازار ارز را خط‌ قرمز تحلیل‌های رسانه‌ای خود قرار دهند.

۱۰- در خاتمه مجددا یادآور می‌شود که بانک مرکزی حسب وظیفه ذاتی و قانونی خود از تمامی ابزار‌های لازم جهت حفظ ثبات بازار ارز و استمرار حرکت آن در مسیر متغیرهای بنیادین آن استفاده می‌کند و در این مسیر در مواقع ضروری نکات لازم و تحلیل خود از تحولات بازار ارز را جهت تنویر افکار عمومی و اصلاح انتظارات در مسیر صحیح ارائه می‌دهد. در همین ارتباط توصیه می‌کند صاحبنظران محترم در نقد اقدامات بانک مرکزی درخصوص تحولات بازار ارز، تحولات این بازار را در پانزده‌ ماه گذشته مطالعه و ضمن مقایسه آن با تحولات مدت مشابه قبل از آن، به اظهار نظر و ارزیابی همه جانبه مبادرت کنند.

علاوه‌بر این، اظهارنظرها و مصاحبه‌های افرادی که از اطلاعات کامل درخصوص تحولات نرخ ارز برخوردار نیستند، می‌تواند زمینه‌ساز تشدید نوسانات بازار ارز و پیامدهای منفی ناشی از آن باشد. در همین ارتباط از خبرگان و دست‌اندرکاران محترم انتظار می‌رود با توجه به حساسیت‌ها و ظرایف بازار ارز، نظرات سازنده خویش را با این بانک (به‌عنوان مسوول قانونی و اجرایی بازار ارز ) در میان گذاشته و این بانک را در مدیریت موثرتر بازار یاری کنند تا به این وسیله از هرگونه بهانه برای نوسانات هیجانی و ناپایدار در بازار جلوگیری شود.

منبع: روابط عمومی بانک مرکزی

بررسی ریسک بازار در سال ۲۰۱۸

بررسی ریسک بازار در سال ۲۰۱۸

بررسی ریسک بازار در سال ۲۰۱۸

بهترین فرصت سرمایه گذاری

بهترین سرمایه گذاری در ایران در سال ۹۷ چیست؟
سودآورترین سرمایه گذاری در سال ۹۷ چیست؟
بهترین راه سرمایه گذاری پول چیست؟

در سال آتی انتظار چه اتفاقاتی را در سطح جهان دارید؟

به نظر شما افزایش قیمت فلزات ادامه دار است؟

در قبرس ملک بخریم؟

به روسیه صادرات کنیم؟
در سال ۲۰۱۸ چه اتفاقی خواهد افتاد؟
سال ۱۳۹۷ کدام صنایع پیشرو خواهند بود؟

دویچه بانک در پایان هر سال در گزارشی ریسک های سال بعد را مشخص کرده و برای سرمایه گذاران خود به صورت VIP گزارشی از آن را ارائه می کند. امسال نیز طبق روال این لیست برای سرمایه گذاران دویچه ارسال شده است و در این مقاله با ترجمه عناوین آن به بررسی موردی هر یک از ریسک های اعلامی پرداخته ام و اثر آن بر بازارها را با توجه به اتفاقات اخیر و تجربه ای که در سالهای فعالیت شخصی ام به عنوان مشاور سرمایه گذاری داشته ام درآمیخته ام تا این مقاله کاربردی مناسب برای شما داشته باشد. در این مقاله با بررسی ریسک های سال آتی به پیش بینی سال ۱۳۹۷ و سال ۲۰۱۸ نیز پرداخته شده است. مطمئنا اطلاع از اتفاقات مورد انتظار سال های آتی در تقویت هوش مالی شما و عملکرد بهتر مالی در زندگی تان موثر خواهد بود.

چشم انداز سال 1397

ریسک های سال ۲۰۱۸ از دید دویچه بانک

دویچه بانک اخیرا در گزارشی، فهرستی از ریسک های سال ۲۰۱۸ را مطرح کرده است. از مهم ترین ریسک های مد نظر این بانک سرمایه گذاری،‌ ریزش قیمت بیت کوین، بالا رفتن تورم و بحران کره ی شمالی می باشد. در این مقاله سعی کرده ام برای هر یک از ریسک های مد نظر دویچه بانک، توضیحاتی ارائه دهم تا مفهوم برای شما واضح تر باشد.
دویچه بانک با توجه به رشد قیمت بیت کوین، از این ابزار به عوان یک پدیده ی مالی که افزایشی چند برابری را نصیب بازارهای مالی کرده یاد کرده است. در حال حاضر نیز بسیاری از فعالان بازارهای مالی و اقتصاد دانان در گیر و دار آینده ی ارزهای دیجیتال قرار دارند. در این خصوص توجه شما را به مقاله ای در خصوص آینده ی بیت کوین جلب می کنم.

اما مهم‌ترین اتفاقاتی که انتظار داریم در سال ۲۰۱۸ با آن رو به رو شویم:

  • افزایش تورم آمریکا در سه ماهه ی دوم از سال ۲۰۱۸

افزایش تورم آمریکا می تواند موجب رشد نرخ بهره ی ایالات متحده بشود و بنا بر قاعده ی تیلور اگر تورم از مقدار مورد نظر بیشتر باشد به منظور کنترل آن، نرخ بهره افزایش یابد و افزایش نرخ بهره هم موجب افزایش ارزش دلار و کاهش قیمت یا ثبات قیمت طلا خواهد شد.

  • بانک مرکزی اتحادیه اروپا (ECB) در فصل دوم سال ۲۰۱۸ سیگنال هایی در جهت خروج از سیاست انبساطی به بازارها خواهد داد.

خروج از سیاست های انبساطی موجب افزایش ارزش یورو خواهد شد. با این تفاسیر به صادرکنندگان و شرکت های تولیدی همچون سال گذشته توصیه می شود در انعقاد قرارداد، ارز مبنا جهت صادرات را ترجیحا یورو قرار دهند.

  • اسپرد بین اوراق قرضه ی آمریکا (اوراق کم ریسک) و اوراق با بازده بالا (جانک) افزایش خواهد یافت. چرا که اشتهای کمتری به اینها از خارج از کشور وجود دارد.

 پیش بینی سال 2018

  • رهبر جدید فدرال رزرو آزمایش می شود که آیا سیاست های فدرال رزرو بر مبنای داده های اقتصادی هدایت می شود یا انگیزه های سیاسی؟)

  • تورم آلمان افزایش قابل توجهی خواهد داشت.

این مهم می تواند بر ارزش یورو تاثیر قابل توجهی بگذارد و حتی در بلندمدت موجب رشد نرخ بهره ی یورو خواهد شد.

  • سطح دستمزدها در آلمان به صورت قابل توجهی افزایش خواهد یافت.

این مسئله می تواند از تبعات افزایش تورم یا حتی موجب ایجاد تورم در آلمان بشود. ایجاد تورم در مهم ترین کشور اتحادیه اروپا، سیاست های انقباضی را در پی خواهد داشت و افزایش ارزش یورو.

  • نرخ های منفی اوراق قرضه ی دولتی در به پایان می رسد و بر بازارهای جهانی اثرگذار خواهد بود.

این مسئله موجب افزایش ارزش یورو خواهد شد. با این اوصاف به شرکت های صادرات محور توصیه می شود در سال آتی نیز قراردادهای خود را به نرخ ارز یورو منعقد کنند.

  • تغییر رییس بانک مرکزی ژاپن

در این سیاست نرخ های اوراق قرضه ۱۰ ساله ی دولتی بازدهی در حدود ۰ دارند. بانک های مرکزی عموما قادر به کنترل نرخ های بهره کوتاه مدت دارند اما بانک مرکزی ژاپن باور دارد که فرم از سیاست تسهیل کمی به کنترل نرخ های ده ساله و کاهش منحنی بازده کمک می کند. یعنی تفاوت بین بازده اوراق قرضه کوتاه مدت (که در ژاپن منفی است) و اوراق قرضه بلندمدت افزایش می یابد. این مسئله سودآوری بانک ها را افزایش می دهد. به صورت کلی افزایش فعالیت بانک ها موجب گستردگی فعالیت اقتصادی و تورم بالاتر می شود.

  • فروش اوراق قرضه و باندهای دولتی توسط بانک های مرکزی

  • عدم هماهنگی ارزش واقعی (ارزش بازاری) و ارزش بنیادی شرکت ها (محاسباتی) در بازار سهام آمریکا

این مسئله می تواند موجب کاهش قیمت ها در بازار سهام ایالات متحده ی آمریکا بشود. کاهش قیمت ها در این بازار و اصلاح شاخص های بورس در این کشور بر شاخص دلار اثرگذار خواهد بود.

  • اصلاح بازار سهام آمریکا نه برای یک دوره ی بلندمدت، آیا بازار آماده ی یک اصلاح کوچک هست؟

اصلاح احتمالی بازار کوتاه مدت خواهد بود.

  • افزایش ولاتیتی بازارها، چرا که تورم بالاتر رفته، شوک های ژئوپلتیک یا کاهش سیاست های تسهیل مقداری بانک مرکزی اروپا

این مسئله موجب افزایش نوسانات بازارها تحت تاثیر بی اعتمادی خواهد شد و شاهد نوساناتی در اررزش پول یورو خواهیم بود. در این خصوص در سایر موارد توضیحات کافی داده شده است.

  • سقوط بیت کوین،اثر اعتماد بر سرمایه گذاران خرده فروش

  • کره شمالی

تهدیدهای این کشور و درگیری با ژاپن، کره جنوبی و آمریکا موجب افزایش تنش های سیاسی و رشد قیمت طلا خواهد شد.

  • اثر مثبت بیشتر از انتظار طرح کاهش مالیات در ایالات متحده آمریکا

دویچه بانک پیش بینی می کند که طرح کاهش مالیات ها بیشتر از آنچه انتظار داریم اثر مثبتی بر رشد اقتصادی آمریکا خواهد گذاشت. بهبود رشد اقتصادی آمریکا، بر رشد اقتصادی دنیا تاثیرگذار خواهد بود و موجب بهبود اقتصاد ها و افزایش مخارج سرمایه ای و به تبع آن رونق فلزات خواهد شد.

  • ادامه افزایش نابرابر و فاصله ی طبقاتی در ایالات متحده ⇐ نارضایتی بیشتر رای دهندگان ⇐ افزایش پوپولیسم

  • بازجویی مولر

مولر اخیرا به دلیل شائبه دخالت روسیه در انتخابات ایالت متحده،‌ اقدام به بازجویی از داماد ترامپ و افراد مرتبط کرده است.

  • انتخابات میان دوره ای کنگره ایالات متحده آمریکا

این انتخابات هر دو سال یک بار برگزار می شود و در سال ۲۰۱۸ در تاریخ ۶ نوامبر این انتخابات انجام می شود.

  • انتخابات سراسری ایتالیا تا ۲۰ می سال ۲۰۱۸، شبیه ماه آپریل

در آپریل ۲۰۱۷، انتخابات فرانسه برگزار شد که نتایج آن غیر قابل انتظار بود و در این انتخابات آقای امانوئل ماکرون پیروز شد. در زمان برگزاری و تبلیغات نامزدها اقبال عمومی به نامرد چپ گرا که طرفدار خروج از ناتو و اتحادیه اروپا بود، رشد قابل توجهی داشت.

 

  • پیشرفت برگزیت

عدم پیشرفت مذاکرات برگزیت می تواند به کاهش قیمت پوند منجر بشود. لازم است تاجران به این مسئله توجه ویژه داشته باشند. با توجه به سرمایه گذاری برخی از هم وطنان ایرانی در قبرس و قیمت گذاری املاک آن به پوند، لازم است احتمال کاهش قیمت پوند را در سرمایه گذاری های تان لحاظ کنید.

  • دولت جدید در بریتانیا؟

  • بریتانیا تصمیم خود برای خروج از اتحادیه اروپا را تغییر خواهد داد؟

  • انتخابات ریاست جمهوری ایرلند

  • انتخابات محلی بریتانیا

این انتخابات از آن رو با اهمیت خواهد بود که می تواند نتایج برگزیت و خروج بریتانیا را تحت تاثیر قرار دهد. در انتخابات قبل این شائبه وجود داشت که پیروزی منتقدان مهاجرت و عضویت در اتحادیه اروپا موجب رای بالای آنان در انتخابات پارلمانی بشود.

  • انتخابات ریاست جمهوری روسیه

تغییر رییس جمهور در سیاست های این کشور موثر خواهد بود و آیا مجددا با حضور مدودف رو به رو خواهیم شد؟
آیا این انتخابات فرصتی برای ابراز نارضایتی های اجتماعی و ایجاد بحران و به تبع آن کاهش ارزش روبل خواهد شد؟ با این تفاسیر در عقد قراردادهای تجاری توجه ویژه داشته باشید.

  • ادامه ی افزایش قیمت های کامودیتی

ادامه ی رشد قیمت فلزات اساسی و نفت می تواند موجب بهبود رشد اقتصادی کشورهای کالا محور نظیر ایران شود. با رشد اقتصادی می توان چشم انداز بهتری را برای کشور در نظر داشت. با این تفاسیر سرمایه گذاری در صنایع پالایشگاهی، پتروشیمی و فلزات می تواند بازدهی مناسبی داشته باشد.

  • ترکیدن حباب مسکن کانادا و استرالیا

برای سرمایه گذاری در این کشورها دقت کافی را داشته باشید.

  • ترکیدن حباب مسکن در سوئد و نروژ

برای سرمایه گذاری در این کشورها دقت کافی را داشته باشید.

  • ترکیدن حباب مسکن در چین و به تبع آن اصلاح بازار سهام این کشور

با ترکیدن حباب مسکن در چین، انتظار می رود شاهد کاهش قیمت فولاد باشیم و سهامداران شرکت های فولادی معدنی و فعالان بورس تهران باید به این مهم توجه داشته باشند.

در حال حاضر انتظار داریم که هارد لندینگ در اقتصاد چین را شاهد باشیم.

هارد لندینگ چیست؟
هارد لندینگ در چرخه های اقتصادی به حالتی گفته می شود که اقتصاد به سرعت از حالت رشد به رشد آرام و بعد سکون می رسد. به طوری که به رکود اقتصادی نزدیک می شود که عمدتا ناشی از تلاش دولت برای کاهش تورم است.

 

بررسی ریسک اقتصادی ایران

پیش بینی می شود در سال ۲۰۱۸ رشد اقتصادی دنیا هماهنگ تر باشد و رشد اقتصادی مناسبی را برای بیشتر کشورها شاهد باشیم.
در این قسمت نیز نقشه ی ریسک جهانی مورد ارزیابی قرار گرفته است. این ریسک ها به دو دسته ی ریسک امنیتی و ریسک سیاسی طبقه بندی شده است. ریسک امنیتی را مواردی نظیر درگیری نظامی، شوش، حملات تروریستی، اعتصاب و غیره شامل می شوند. این ریسک بر حب ملیت سرمایه گذاری و موقعیت جغرافیایی برای بنگاه ها پروژه های سرمایه گذاری متفاوت است. ریسک سیاسی نیز احتمال دخالت دولت و بی ثباتی سیاسی و تاثیرش بر محیط کسب و کار می باشد.
ایران از منظر ریسک امنیتی در سال ۲۰۱۸ با ریسک کم و از نظر سیاسی در دسته ی کشورهای با ریسک بالا قرار گرفته است.
در تصویر زیر بررسی ریسک بازار در سال ۲۰۱۸ در کشورهای مختلف آورده شده است:


ریسک کشورهای جهان در سال ۲۰۱۸

ریسک کشورهای جهان

حسن رحمانی

حذف پیش بینی سود از گزارشات شرکت ها

سازمان بورس اخیرا در اطلاعیه ای مهم اقدام به حذف پیش بینی سود از گزارشات شرکت ها نموده است و ازین پس شرکت های حاضر در بورس و فرابورس مجاز به ارائه ی پیش بینی اول دوره، پیش بینی سود سه ماهه، پیش بینی سود ۶ ماهه و پیش بینی سود ۹ ماهه نمی باشند و به جای این گزارش، شرکت ها باید همراه با گزارشات سه ماهه، گزارش شش ماهه، گزارش نه ماهه و گزارش دوازده ماهه، گزارش تفسیری مدیریت را منتشر کنند.

به گفته ی مدیران سازمان بورس این اقدام در راستای افزابش توجه به تحلیل شرکت ها و جلوگیری از سوء استفاده ی مدیران انجام شده است و هیچ اشاره ای به عدم شفافیت شرکت ها در گزارشات دوره ای و ارائه ی ریز جزئیات فعالیت شرکت ها در گزارشات دوره ای نکرده اند و بهتر است برای این موضوع نیز چاره ای اندیشیده شود. به هر صورت باید منتظر ماند و اثرات مصوبه ی زیر را برآورد کنیم.

سازمان بورس در اطلاعیه ای که اخیرا در ۲۹ آبان ماه ۱۳۹۶ منتشر کرده، آورده است:

مخاطبین:

کلیه شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار

کلیه موسسات حسابرسی معتمد سازمان بورس و اوراق بهادار

 

موضوع: ابلاغ دستورالعمل­های اصلاح‌شده به شرح زیر:

دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت­­های ثبت شده نزد سازمان

دستورالعمل پذیرش اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران

دستورالعمل پذیرش، عرضه و نقل و انتقال اوراق بهادار در فرابورس ایران

دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران

دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران

دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات سهام و حق تقدم خرید سهام در بازار شرکت‌های کوچک و متوسط فرابورس ایران

 

با سلام و احترام،

در راستای افزایش شفافیت اطلاعاتی ناشران و بهبود نقدشوندگی اوراق بهادار و به استناد ماده ۷ قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران هیئت مدیره سازمان در تاریخ ۲۸/۰۴/۱۳۹۶ اقدام به اصلاح دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت­های ثبت شده نزد سازمان، دستورالعمل پذیرش اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران، دستورالعمل پذیرش، عرضه و نقل و انتقال اوراق بهادار در فرابورس ایران، دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات در بورس اوراق بهادار تهران، دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات اوراق بهادار در فرابورس ایران و دستورالعمل اجرایی نحوه انجام معاملات سهام و حق تقدم خرید سهام در بازار شرکت‌های کوچک و متوسط فرابورس ایران نموده است.

در این خصوص موارد زیر را به استحضار می رساند:

۱-   دستورالعمل­های فوق­الذکر از تاریخ ۰۹/۱۰/۱۳۹۶ لازم­الاجرا می­باشند.

۲-   از تاریخ لازم­الاجرا شدن دستورالعمل­های فوق الذکر ناشران ثبت شده نزد سازمان مجاز به انتشار گزارش پیش­بینی عملکرد سالانه نمی­باشند. لکن ضروری است تغییرات بااهمیت در پیش­بینی درآمد هر سهم که پیش از تاریخ ۰۹/۱۰/۱۳۹۶ منتشر شده است، از طریق انتشار اطلاعیه افشای اطلاعات با اهمیت در سامانه کدال منتشر شود.

۳-   با توجه به اینکه مطابق دستورالعمل­های اصلاح شده، افشای اطلاعات با اهمیت (موضوع ماده ۱۳ دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت­های ثبت شده نزد سازمان) منجر به توقف نماد معاملاتی ناشر می­گردد، ضروری است ناشران هرگونه اطلاعات با اهمیت را صرفا از طریق اطلاعیه مربوطه در سامانه کدال افشا نمایند.

۴-   با عنایت به اینکه مطابق اصلاحات صورت گرفته در دستورالعمل ها، وظایف نظارتی شرکت­های بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران افزایش یافته است، ناشران مکلفند اطلاعات درخواستی شرکت­های مذکور را به این شرکت­ها ارائه نمایند.

۵-   با توجه به عدم انتشار اطلاعیه پیش­بینی درآمد هر سهم مطابق با مفاد دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت­های ثبت شده نزد سازمان، ناشران پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران مکلفند گزارش تفسیری مدیریت را همراه با صورت‌های مالی میان دوره­ای ۳، ۶ و ۹ ماه و صورت­های مالی سالانه، تهیه و افشا نمایند. همچنین شرکت‌های مذکور باید اظهارنظر حسابرس خود نسبت به گزارش تفسیری مدیریت، که همراه صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای ۶ ماهه و سالانه ارائه می‌شود را نیز ارائه نمایند. گزارش تفسیری مدیریت باید با توجه به ضوابطی تهیه و ارائه شود که متعاقبا اعلام خواهد شد. همچنین نحوه ارائه گزارش حسابرس درباره گزارش تفسیری مدیریت نیز پس از تایید کمیته فنی سازمان حسابرسی اعلام خواهد شد.

 

حسن امیری

معاون نظارت بر بورس ها و ناشران

 

تصویر این اطلاعیه نیز به شرح زیر می باشد:

ابلاغیه حذف پیش بینی سود از گزارشات شرکت ها

ابلاغیه ابلاغیه حذف پیش بینی سود از گزارشات شرکت ها

 

ابلاغیه حذف پیش بینی سود از گزارشات شرکت ها

ابلاغیه حذف پیش بینی سود از گزارشات شرکت ها

 

تحلیل تکنیکال یا بنیادی

از اولین روزهای فعالیت من در بازار سرمایه چندین سال می گذرد و در این سال ها، با مطالعه و تحلیل و بررسی نکات بسیاری را آموخته ام و همیشه سعی داشته ام آنچه را که می آموزم به دیگران هم یاد بدهم تا  در راستای افزایش آگاهی مالی مردم قدمی برداریم. یکی از دغدغه های من در سال هایی اولیه ی فعالیتم در بازار فارکس و بازار بورس انتخاب بین نوع و روش تحلیل بود و در ذهنم جنگی بین انتخاب تحلیل تکنیکال یا بنیادی جریان داشت. 

کتاب تحلیل تکنیکال یا بنیادی

کتاب تحلیل تکنیکال یا بنیادی

تحلیل بنیادی را با مطالعه ی کتاب های حسابداری و مدیریت مالی و سپس تحصیل در رشته ی مدیریت مالی به خوبی آموخته بودم و در تحلیل تکنیکال نیز به واسطه ی مطالعات گسترده و کار در بازار سرمایه تجربه ی فراوانی داشتم، اما انتخاب بین هر یک از این دو یکی از بزرگترین دغدغه هایم بود و امروز به عنوان مشاورسرمایه گذاری و تحلیلگر تکنوفاندامنتال به فعالیت در بازار مالی می پردازم.

این دغدغه موجب شد که به فکر نوشتن کتابی برای راهنمایی اهالی بازار سرمایه بیفتم و مشاهداتم از بین فعالان و علاقه مندان بازار بورس، نیاز به مطالعه ی کتابی خلاصه و کاربردی را تصریح می کرد و ازین رو این کتاب را به صورت رایگان منتشر می کنم.

نکته ی مهم

در نگارش کتاب همواره سعی ام بر این بوده است که هم فعالان حرفه ای بازار و هم علاقه مندان به بازار به فراخور نیاز خود بتوانند از آن استفاده کنند.

مقدمه ای از کتاب تحلیل تکنیکال یا بنیادی

اگر بخواهیم بازارهای سرمایه‌­گذاری در هر کشور را نام ببریم، می­توان به بازار مسکن، بانک، بازار طلا، بازار ارز و بازار بورس اشاره کرد که در این بین، بازار سرمایه یا همان بازار بورس یکی از بهترین بازارهای سرمایه­‌گذاری در کشور به شمار می­‌آید که در بین بازارهای مذکور، بالاترین بازدهی را در دو دهه­‌ی اخیر به نام خود ثبت کرده است.

بازار بورس، بازاری است که در آن سهام شرکت­‌ها، اوراق مشارکت، صکوک و اسناد خزانه‌­ی دولتی مورد معامله قرار می­‌گیرند و مردم می­‌توانند با هر سرمایه­‌ای، در بزرگ‌ترین یا کوچک‌­ترین واحدهای اقتصادی کشور، شریک شوند و از سود آن برخوردار شوند.

عملا بورس تجلی‌گاه حضور مردم در عرصه­‌ی اقتصاد می‌باشد و در حال حاضر قشر قابل توجهی از مردم در این بازار فعالیت می­‌کنند.

بازار بورس یکی از بهترین بازارهای سرمایه‌گذاری در کشور به شمار می‌آید ولی برای فعالیت سودمند در این بازار رویایی، نیاز به آموزش، بیشتر از هر صنعتی احساس می‌شود. با آموزش صحیح به واقع می‌توان درآمد مناسبی را از بازار کسب کرد و با تقویت هوش مالی، سرمایه‌گذاری‌های بهتری را رقم زد و در غیر این صورت، چیزی جز ضرر از این بازار عاید نخواهد شد. از این‌رو با انتشار کتاب تحلیل تکنیکال یا بنیادی سعی شده است بخشی از این نیاز پوشش داده شود.

در این کتاب به مفاهیم تحلیل بنیادی و تکنیکال به عنوان دو مدل پایه‌ی فعالیت تحلیلی در بازارهای مالی پرداخته شده است و با مقایسه و مثال‌های گوناگون به شما در انتخاب مسیر سرمایه‌گذاری در بورس کمک خواهد کرد. این کتاب که به همراه یک هدیه‌ی ویژه به صورت رایگان عرضه شده است، برای علاقه‌مندان به بازار بورس، تحلیل‌گران بنیادی، تحلیل‌گران تکنیکال و سایر فعالان بازارهای مالی می‌تواند مفید واقع شود.

حسن رحمانی در این کتاب به واسطه‌ی تجربیات چندین سال فعالیت تحلیلی و مشاوره در بازار سرمایه سعی داشته است که مطالب کاملا کاربردی و متناسب با بازار بورس و بازار فارکس ارائه شود.

برای دانلود رایگان کتاب تحلیل تکنیکال یا بنیادی از حسن رحمانی، کافیست روی تصویر زیر کلیک نمایید.

دانلود رایگان کتاب تحلیل تکنیکال یا بنیادی

تحلیل تکنیکال یا بنیادی

ساختار تصمیم گیری مغز و هوش مالی

ساختار تصمیم گیری مغز و هوش مالی

هوش مالی و تصمیم گیری

ساختار تصمیم گیری مغز و هوش مالی

در این مقاله به ساختار تصمیم گیری مغز و هوش مالی می پردازیم، ازآنجا که معتقدیم هر نقطه ی ضعفی می تواند بعد از شناسایی و تمرین تبدیل به نقطه ی قوت شود، به بررسی مکانیزم تصمیم گیری مغز می پردازیم و با شناسایی ضعف های مان در تصمیم گیری و استفاده از هوش مالی، آن ها را به نقاط قوت زندگی مان تبدیل کنیم. شاید شما یک یا حتی همه ی سوالات زیر به گوشتان خورده باشد:

  •   چرا ما در برابر هر چیز جدید یا هر تغییری مقاومت می کنیم؟
  •   تا به حال دیده اید که کسی از سرمایه گذاری دوری کند و آن را دنیا دوستی بنامد؟
  •   در برابر پیشنهادات مالی دفاع کرده و به بررسی آن ها نپردازد؟

و بسیاری دیگر از این اقدامات و مسائل که ما هر روزه با آن ها در ارتباط هستیم و پاسخ آن ها را نمی دانیم. برای پاسخ به این پرسش ها به بررسی ساختار تصمیم گیری مغز و هوش مالی می پردازیم و مطمئنا ساختار هوشمند مغز، پاسخی کامل به ما خواهد داد.
به صورت کلی مغز به سه قسمت مغز قدیم، مغز منطقی و مغز احساسی تقسیم می شود و هر یک از این سه در دوره های مشخص و با ساختاری منحصر به فرد، فعالیت می کنند. از آنجا که مغز از روز ازل در دوره ی انسان های ماقبل تاریخ تا کنون تغییرات بسیاری داشته است، ازین رو ابتدا به بررسی ساختار مغز و پس از آن ساختار تصمیم گیری مغز و هوش مالی می پردازیم.

سه بخش اصلی مغز که موضوع پژوهش بسیاری از دانشمندان علم نورون می باشد به صورت زیر است:

 

هوش مالی - سیستم تصمیم گیری در مغز - تصویر سازی مغز - ساختار مغز - i,a lhgd -هوش مالی مغز

ساختار تصمیم گیری در مغز

مغز قدیم چیست؟

بنا بر مدل مک لین اولین و قدیمی ترین بخش از مغز، مغز قدیم یا ساقه ی مغز می باشد. مغز خزنده یا همان مغز قدیم وظیفه ی حفظ حیات بدن را به عهده دارد و به صورت یک ساقه در قسمت بالای نخاع شوکی قرار گرفته است. این مغز از هر تغییری گریزان است و به واقع زودتر از سایر اعضای بدن به ترس و هر تهدیدی سریعا واکنش نشان می دهد.
برای مثال کافیست شما دستتان را به جسم داغی که از دمای بالای آن آگاهی دارید، نزدیک کنید و شاهد عکس العمل این مغز در جهت جلوگیری از سوختگی باشید. یا اینکه دستتان را به نزدیک چشم بیاورید و خواهید دید به صورت غیر ارادی پلک چشمان شما بسته خواهد شد. این مغز تمام تلاش خود را برای حفظ بقا می کند و به دنبال حفظ حالت موجود است؛ گویی رفتار خود را از عصر خزندگان به ارث گرفته است. در عمل بسیاری از تصمیمات مالی، در این بخش از مغز رد می شوند، چرا که از هر اتفاق جدیدی واهمه دارد.

نکته مهم

مغز قدیم فقط به حفظ امنیت فکر می کند

در فضای داخلی مغز نورون ها همواره با یکدیگر در ارتباط اند و در صورت وقوع هر اتفاقی، مغز به حافظه ی خود رجوع می کند تا ببینید که در گذشته در برابر این اتفاق چه واکنش موثری داشته تا مجددا همان واکنش را نشان دهد و اگر چیزی نیافت مغز قدیم بلافاصله دستور مقابله و عقب نشینی از موضع را صادر می کند.
این مسئله می تواند در تصمیم گیری ما در خصوص مسائل مالی و پولی اختلال ایجاد کند. حال که ساختار و کارکرد این مغز را دانستیم به راحتی می توانیم به صورت کنترل شده از آن استفاده کنیم.بسیاری از ما، از سرمایه گذاری یا حتی خرید و فروش واهمه دارد و بخشی از این مسئله ناشی از کودکی یا تجربه ی ناصحیح والدین ما بوده است.
تجربه ی خرید های خوب و بد و ترس اطرافیان ما از معامله، می تواند موجب تاثیرات منفی بر ذهن ما شده و در عمل مغز ما در برابر تصمیمات سرمایه گذاری، حافظه ای برای واکنش مناسب نداشته باشد و مغز قدیم خود را لایق برخورد بداند. برای جلوگیری از آن کافیست قدرت ریسک خود را بالا ببریم و معاملاتی هر چند کوچک را پس از بررسی، بدون قید و شرط انجام بدهیم. هرچه تعداد معاملات افزایش یابد، قدرت ریسک پذیری شما بیشتر شده و به تبع آن نفوذ مغز قدیم در ذهن شما کاهش می یابد. بدین منظور سه مرحله ی زیر برای جلوگیری از نفوذ مغز قدیم توصیه می شود:  

  1.  هیچ فرصت سرمایه گذاری را بدون بررسی دقیق آماری مردود نکن
  2.  هر چه قدر بررسی فرصت سرمایه گذاری طولانی تر شود، احتمال عدم انجام آن افزایش می یابد.
  3.   از معاملات کوچک قدرت ریسک پذیری را افزایش داده و پس از تکمیل بررسی با اعتماد به نفس کامل معامله را انجام دهید.
  4.   معامله کن، معامله کن و باز هم معامله! هیچ اکسیری کاراتر از این نیست.

تصویر زیر حالات ذهنی را در ابتدای معاملات به خصوص در بازار بورس نشان می دهد:
این تصویر از آن رو اهمیت دارد که با انجام معاملات زیاد، تجربه ی احساسات زیر در شما کاهش خواهد یافت و معامله را بخشی از زندگی خواهید دانست.

تجربه ی خرید در گذشته ، هوش مالی ، سیستم تصمیم گیری مغز و هوش مالی ، مغز قدیم ، مغز جدید ، کورتکس

تجربه ی خرید در گذشته

 

مغز احساسی چیست؟

پس از تکامل مغز انسان نسبت به گونه های اولیه، بخش دیگری به مغز اضافه می شود که به آن مغز دوران تکامل گفته می شود. این بخش، مغز احساسی است که اصطلاحا به آن مغز پستانداران نیز گفته می شود و عملا این بخش از مغز در این گونه پر رنگ تر است. عواطف و احساسات در این بخش کنترل می شود و تصمیم گیری اولیه ی مغز نیز در هر موضوعی پس از اثبات بی خطر بودن توسط مغز قدیم، برای پردازش به این بخش از مغز ارسال می شود.
این بخش از مغز، انسان را به لذت های سریع هدایت می کند و در عمل باعث می شود کارها را به آینده موکول کنید یا پس انداز خود را به منظور دریافت حس خوب، کاملا خرج کنید، تصمیمی که بعد از مدتی پشیمانی به همراه دارد، متاسفانه مغز میانی به نتیجه ی کار اهمیتی نمی دهد و فقط لذت، در همان لحظه را به هر چیزی ترجیح می دهد.
در تصمیمات سرمایه گذاری به هیچ وجه نباید احساسی در نظر گرفت. سعی کنید پس از شنیدن پیشنهاد یا بررسی گزینه های سرمایه گذاری پیش از هر تصمیمی نرخ بازگشت سرمایه را در نظر بگیرید. با این فرض که اگر شما این دارایی را خریداری کردید، پس از چند سال اصل سرمایه ی شما باز می گردد؟ آیا بیشتر از سود بانکی برای شما عایدی دارد؟
سوالاتی ازین دست موجب می شود به تنهایی بر مبنای احساس معامله نداشته باشیم. مطمئنا در ابتدای امر این مسئله اندکی سخت تر می باشد و توصیه می کنم آن را برای پیشنهادات مختلف آن قدر تکرار کنید تا مسیر عصبی بررسی پیشنهادات یا گزینه های سرمایه گذاری در ذهن تان ساخته شود.

 

مغز منطقی یا نئوکورتکس چیست؟

در لایه ی بالایی مغز نیز، مغز منطقی یا اصطلاحا نئوکورتکس را داریم. این بخش از مغز، هر اتفاقی را تجزیه و تحلیل و بررسی می کند و در مورد آن تصمیم مناسب را اتخاذ می کند. این مغز در کمتر از ۵% از موارد در تصمیمات مردم تاثیرگذار است و نشانه های فعالیت آن را در سخنرانی، مطالعه، تفکر و هدف گذاری و غیره می توانید احساس کنید. در عمل تصمیم شما به مطالعه ی همین مقاله نیز حاصل این بخش از مغز شماست.

نکته ی مهم


به صورت کلی بخش قابل توجهی از پردازش اطلاعات در مغز ما در مغز میانی و قدیم صورت می گیرد و مغز کورتکس سهمی ناچیز دارد.

در عمل بخش مغز میانی و مغز قدیم را مغز ناخودآگاه و کورتکس مغز آگاهانه ی ماست و در عمل هر سه مغز با هم در تصمیم گیری های ما موثرند، گرچه سهم مغز منطقی اغلب پایین تر است.
البته باید توجه داشت که می توان رفته رفته سهم مغز منطقی را در تصمیم گیری ها افزایش داد و با آگاهی از نحوه ی تصمیم گیری مغز این روند را سرعت بخشید.
ذهن ناخودآگاه شما، بدون اینکه شما احساس کنید در حال فعالیت و بررسی شرایط است و همه ی اطلاعات ورودی را پردازش می کند و در این حالت مغز قدیم اگر با مسئله ای از قبل رو به رو نشده باشد، در ابتدا با آن مقابله می کند و علاقه ای به تغییر ندارد، چرا که وظیفه اش حفظ شرایط موجود و تامین امنیت است.
این که شما ملکی را خریداری می کنید یا یک سرمایه گذاری انجام می دهید؛ قبل از هر چیز نیاز به سرمایه گذاری و بقا توسط ذهن قدیم شناسایی شده است و برای ایجاد احساس نیاز به مغز میانی رفته و در آخر مغز منطقی وظیفه ی توجیه سرمایه گذاری ما را دارد. در عمل بییشتر انسان ها احساسی تصمیم می گیرند و از مغز منطقی تتنها برای توجیه عمل خود، استفاده می کنند.
برای بهبود این روند و جلوگیری از تصمیم گیری توسط مغز قدیم و مغز احساسی، بهترین کار تعدد معاملات است! اگر در تلاش برای حل این مسئله هستید، بعد از بررسی شرایط از معامله نترسید و خرید و فروش کنید. در همه ی بازارهای سرمایه گذاری مهم ترین آیتم تجربه است و تجربه جز با تعدد معاملات به دست نخواهد آمد.

نکته ی پایانی


حال که با ساختار تصمیم گیری مغز و هوش مالی آشنا شدید مطمئنا می توانید در روند تصمیم گیری مغز خود تغییراتی ایجاد کرده و سهم مغز منطقی را افزایش دهید.

لطفا تجربیات خود را از مشکل یا نحوه ی حل مشکلتان و بهبود تصمیم گیری بر مبنای ساختار مغز در بخش نظرات همین مقاله برای ما یادداشت کنید.

عرضه اولیه چیست

عرضه اولیه

شرکت ها در هنگام ثبت نزد سازمان ثبت شرکت ها در چندین دسته قرار می گیرند. شرکت های سهامی، شرکت با مسئولیت محدود، شرکت تضامنی، شرکت مختلط غیر سهامی، شرکت مختلط سهامی، شرکت نسبی، شرکت تعاونی تولید و مصرف. در اینجا شرکت های سهامی مورد بحث ما هستند.

شرکت های سهامی، به شرکت هایی که گفته می شود که سرمایه ی آن ها به سهام تقسیم شده و مسئولیت هر فرد محدود به میزان سرمایه یا تعداد سهامی که در آن شرکت سرمایه گذاری کرده است، می باشد و بر دو نوع هستند: شرکت های سهامی عام و شرکت های سهامی خاص که هر یک قوانین مربوط به خودشان را دارند. مهم ترین وجه تمایز این دو دسته شرکت در مالکیت سهام آن هاست. همانطور که از اسمشان بر می آید، عمده ی مالکیت شرکت های سهامی در دست اشخاص حقیقی یا حقوقی می باشد و تعداد سرمایه گذاران قابل توجه نیست ولی در شرکت های سهامی عام، مالکیت بیش از ۵۱ درصد از سهام شرکت باید در دست عموم مردم باشد و ازین رو فقط شرکت های سهامی عام، امکان عرضه در بورس را دارند.

عرضه اولیه چیست

به عرضه ی شرکت های سهامی عام در بورس، اصطلاحا عرضه اولیه گفته می شود. به صورت کلی در بازار سرمایه، سهام شرکت ها در سه بازار مورد معامله قرار می گیرند:

بازار اولیه: بازاری است که در آن، سهام یک شرکت برای بار اول مورد معامله قرار می گیرد و شرکت هایی که عرضه اولیه می شوند، معاملاتشان برای اولین بار در این بازار ثبت می شود. از دیگر معاملات این بازار، پذیره نویسی سهام شرکت ها می باشد و ازین رو شرکت هایی که هنوز در فرآیند ثبت شرکت قرار دارند نیز، گواهی پذیره نویسی خود را در این بازار در دسترس مردم قرار می دهند. در این بازار، سهام با نماد شرکت  به همراه عدد ۱ معامله می شود. برای مثال سهام شرکت تامین مواد اولیه داروپخش با نماد دتماد در “دتماد۱” یا شرکت ایران خودرو با نماد خودرو در “خودرو۱” در این بازار مورد معامله قرار می گیرد.

بازار ثانویه: بعد ازینکه سهام شرکت ها در بازار اولیه، در دسترس عموم مرد قرار گرفت، معاملات این اوراق در بازار ثانویه پیگیری می شود و خریداران و فروشندگان در این بازار به رقابت می پردازند. . در این بازار، سهام با نماد شرکت  به همراه عدد ۱ معامله می شود. برای مثال سهام شرکت پالایش نفت بندرعباس با نماد شبندر “شبندر۱” یا شرکت سایپا با نماد خساپا در “خساپا۱” در این بازار مورد معامله قرار می گیرد.

بازار معاملات بلوکی: معاملات بلوکی به معاملات اطلاق می شود که در آن عموما کمتر از ۱درصد از سهام شرکت مورد معامله قرار می گیرد. معاملات شرکت ها در این بازار با نماد به همراه عدد۲ دنبال می شود. به طور مثال معاملات بلوکی نماد تامین مواد اولیه داروپخش با نماد دتماد در “دتماد۲” یا شرکت ایران خودرو با نماد خودرو در “خودرو۲” در این بازار معامله می شود. لازم به ذکر است در بیشتر اوقات خریداران و فروشندگان بلوک سهام، سرمایه گذاران حقوقی هستند و البته منعی برای حضور اشخاص حقیقی در این معاملات وجود ندارد

بازار معاملات عمده: همانطور که از اسم این بازار بر می آید، در این بازار معاملات عمده ی سهام شرکت ها صورت می گیرد. این معاملات که عمدتا بیشتر از ۵ درصد از سهام شرکت  های کوچک یا بیشتر از ۱ درصد سهام شرکت های بزرگ را شامل می شود، مدتی قبل از انجام معامله توسط شرکت بورس و فرابورس اطلاع رسانی می شود و معاملات شان در نماد شرکت به همراه عدد ۴ پیگیری می شود. برای مثال معاملات عمده ی سهام شرکت پالایش نفت بندرعباس با نماد شبندر در “شبندر۴” و سهام شرکت سایپا با نماد خساپا در “خساپا۴” صورت می گیرد.

با این تفاسیر برای ورود سهام یک شرکت به بازار بورس، اصطلاحا سهام آن شرکت عرضه ی اولیه می شود و سهامدار عمده (مالک شرکت) برای ورود شرکتش به بازار سرمایه بین ۵ تا ۱۰ درصد از سهام شرکت را در بازار عرضه می کند و  هر سرمایه گذار با کد بورسی خود می تواند برابر با سهمیه های اعلامی، بخشی از سهام شرکت را خریداری کند. به این عملیات اصطلاحا عرضه ی اولیه ی سهام یک شرکت می شود و سهام شرکت برای اولین بار در بازار سرمایه معامله می شود.

عرضه اولیه سال ۹۶

به عنوان مثال از عرضه های اولیه سال ۹۶ و سال ۹۵ بازار سرمایه می توان به شرکت های زیر اشاره کرد:

نام شرکت نماد سهمیه هر کد معاملاتی قیمت عرضه اولیه بازدهی (یک یا کمتر از یک ماه پس از عرضه اولیه)
داده گستر عصر نوین های وب ۵۰۰۰ سهم ۲۸۵۰ ریال ۵۵%
مبین وان کیش اوان ۴۵۰ سهم ۳،۴۷۰ ریال ۱۷۸%
گروه دارویی برکت برکت ۲۰،۰۰۰ سهم ۲،۴۲۰ ریال ۱۹%-
تولیدی چدن سازان چدن ۲۰۰۰ سهم ۱،۹۵۰ ریال ۶۵%
هتل پارسیان کوثر اصفهان گکوثر ۳۰۰ سهم ۱۲،۲۰۰ ریال ۳۵%
ریل سیر کوثر حسیر ۱۰۰۰ سهم ۲،۰۹۰ ریال ۳۱%
تولید نیروی برق دماوند دماوند ۲۷۵ سهم ۷۴،۰۰۰ ریال ۱٫۳%

همانطور که مشاهده می کنید، عرضه های اولیه ی شرکت ها، بازدهی خوبی را نصیب سرمایه گذاران بازار سرمایه کرده اند و البته برخی از آن ها نیز، زیان ده بودند.

نکته ی مهم در خصوص جدول بالا:

سهمیه هر کد معاملاتی، با توجه به پیام ناظر می باشد، لکن تعداد سهامی که به هر کد معاملاتی تخصیص می یابد، با توجه به میزان تقاضای بازار می باشد. گاها سهمیه ای که به هر کد اختصاص می یابد، حدودا برابر با نیمی از سهمیه ی اعلامی توسط ناظر بازار است.

برای مثال در سهم های وب با سهمیه هر کد  ۵۰۰۰ سهم، سهام تخصیص یافته به هر کد تنها ۳،۶۶۱ سهم بود.

عرضه اولیه به روش حراج

در این روش قیمت هر سهم از قبل مشخص نیست و ابتدا رقابت برای کشف قیمت بر روی تابلوی معاملات توسط کارگزاران صورت می گیرد و در بالاترین قیمتی که برای سهام شرکت، سفارش خرید وارد سیستم شد و سهامدار عمده نیز حاضر به انجام معامله بود، معامله انجام می شود و قیمت عرضه اولیه مشخص می شود. پس از این نهاد ناظر با اطلاعیه ای حداکثر سهمیه هر کد (هر سرمایه گذار) و قیمت سهم و زمان ارسال سفارش را اعلام می کند.

عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ

حال با توجه به پیام ناظر بازار و در زمان گفته شده، سفارش خود را ارسال می کنیم.

با توجه به حجم بالای تقاضا، خرید سهم بستگی به سرعت عمل بالای شما در ارسال سفارش دارد و ممکن است سهم به تعداد زیادی از سرمایه گذاران نرسد و تنها برخی موفق به خرید سهام شرکت بشوند. این روش مدتی است که در بازار سرمایه استفاده نمی شود و در حال حاضر عرضه های اولیه به روش بوک بیلدینگ انجام می شود.

عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ

عرضه اولیه سهام شرکت ها در سراسر دنیا به روش های مختلفی انجام می شود. در کشور ما به دو صورت انجام می شود: عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ و عرضه اولیه به روش حراج.

به روش بوک بیلدینگ ، عرضه اولیه به روش ثبت سفارش نیز گفته می شود.

عرضه اولیه به روش ثبت سفارش

در عرضه به روش ثبت سفارش اما همه چیز تفاوت دارد. در این روش محدوده ی قیمت سهام، حداکثر سهمیه هر کد و زمان عرضه از دو روز قبل از عرضه ی اولیه در سایت شرکت بورس یا شرکت فرابورس طی اطلاعیه ای اعلام می شود و سرمایه گذاران مطابق با رویه ی اعلام شده در روز عرضه اولیه، اقدام به ارسال سفارش می کنند.

در عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ، تعداد سهامی که هر سرمایه گذار موفق به خرید آن می شود کمتر از روش حراج می باشد چرا که در این روش بدون توجه به زمان ارسال سفارش، با توجه به تعداد سفارش به سرمایه گذاران سهمیه ای تخصیص داده می شود و ازین رو تمامی کسانی که در سقف قیمت مجاز سفارش خرید گذاشته بودند، موفق به خرید سهام می شوند.

به این نمونه از اطلاعیه ی عرضه اولیه توجه بفرمایید:

اطلاعیه عرضه اولیه بورس

عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ

اطلاعیه عرضه اولیه فرابورس

عرضه اولیه به روش بوک بیلدینگ

 

چگونه عرضه اولیه بخریم

با توجه به توضیحات گفته شده، تنها لازم است در عرضه ی اولیه به پیام های نهاد ناظر بازار توجه کنیم و بر اساس این که عرضه به روش ثبت سفارش باشد یا به روش حراج، اقدام به ارسال سفارش نمایید.

آموزش خرید عرضه اولیه

برای خرید عرضه ی اولیه، کافیست مثل خرید هر سهم دیگری، فرم ارسال سفارش را مطابق با پیام ناظر بازار و اطلاعیه ی عرضه پر کنید. برای مثال در تصویر زیر، حداکثر قیمت های وب در اطلاعیه ی عرضه اولیه ۲۸۵۰ ریال بوده است و حداکثر تعداد ۵۰۰۰ سهم و باید در ارسال سفارش به این دو نکته توجه کرد:

آموزش عرضه اولیه

خرید عرضه اولیه

توجه داشته باشید که به هیچ عنوان نباید از گزینه ی ارسال پیشرفته در عرضه ی اولیه استفاده کنید.

روش جدید خرید عرضه اولیه

با توجه به اینکه رویه ی عرضه اولیه به روش ثبت سفارش، روش جدید خرید عرضه اولیه است و تمامی سفارشات منجر به خرید سهام می شود و با توجه به سادگی ارسال سفارش، استقبال بسیار بالایی از آن صورت گرفته است و روز به روز بر تعداد خریداران سهام به روش ثبت سفارش افزوده می شود و ازین رو سهمیه اختصاص یافته به هر کد معاملاتی رو به کاهش می باشد.

نکته ی مهم در عرضه اولیه، توجه کامل به پیام های ناظر بازار می باشد.

نکات مهم در خرید عرضه اولیه به روش ثبت سفارش:

  • برای خرید قطعی سهام، ترجیحا قیمت سفارش را در حداکثر دامنه ی سفارش قرار دهید.
  • شما برای خرید می توانید به روش آنلاین یا اینترنتی اقدام نمایید، در خرید آنلاین کافیست در بازه ی زمانی اعلام شده توسط ناظر، سفارش خود را ارسال کنید (عمدتا ساعت ۱۰ تا ۱۲). در سفارش خرید اینترنتی، لازم است تا از قبل با کارگزاری خود تماس داشته باشید و در خصوص زمان ارسال سفارش اینترنتی، اطلاع کسب کنید و مطابق رویه ی کارگزار عمل نمایید. (برخی از کارگزاران، سفارش خرید شما را از یک روز قبل از عرضه ی اولیه خرید می کنند)
  • با توجه به سفارش خریدتان، از قبل، وجه مربوط به عرضه اولیه را در حساب کاربری تان واریز نمایید.